و مسائلى را كه امام در آن دوران فرا گرفته بود و ناچارش بپذيرش صلح كرد بيان ميدارد و ما گفتار برخى از اين دانشمندان را ذيلا مينگاريم :
( 1 )
1 - شريف مرتضى
شريف مرتضى علم الهدى رحمه اللّه « 1 » در اين باره ميگويد :
« مسلم است كه امام حسن ( ع ) معصوم است و حجتهاى آشكار و دلايلى استوار ، او را تأييد مىكند و ما ناگزيريم در برابر گفتار و كردار امام تسليم باشيم هر چند دليل آنها را بدرستى و گستردگى ندانيم و در ظاهر امر ، مردم از چنين اقداماتى ناراضى باشند » « 2 » .
( 2 )
2 - سيد بن طاووس
دانشمند بزرگ و نابغهء اسلامى سيد بن طاووس « 3 » كه خداوند ،
هامش
( 1 ) - شريف مرتضى ، على بن الحسين كه نسب آشكارش به حضرت موسى بن جعفر ميرسد در روزگار خودش پيشوائى طالبيين را به عهده داشت و لقبش مرتضى و علم الهدى بود ، ولادتش سال 355 هجرى و وفاتش بسال 436 اتفاق افتاد و از برادرش شريف رضى بزرگتر بود ، شيخ طوسى مىگويد : مرتضى در علوم فراوان ، يگانهء دوران بود و همهء فضيلتها را داشت و پيشرو علوم مختلف از جمله علم كلام و فقه و اصول و ادب و ديگر دانشها بود و ديوان شعرى داشت كه بيش از ده هزار شعر در آن بود و تأليفات گوناگونى از فنون مختلف فراهم آورد ( معجم الادباء 13 / 146 )
( 2 ) - تنزيه الانبياء ص 69
( 3 ) - سيد بن طاووس ، سيد بزرگوار و كامل و عابد و مجاهد ، رضى الدين ابو القاسم على بن موسى بن جعفر بن طاووس حسنى حسينى است كه به علت چهرهء زيبا و خشونت پاهايش طاووس لقب يافت . او در شهر حله سكونت داشت و از سادات بزرگوار و بزرگان اسلامى است كه تأليفاتى فراوان دارد و دربارهء ارزشها و دانشهاى او ، عالم بزرگ سيد محمد باقر خوانسارى در كتاب روضات الجنات 3 / 43 - 47 بتفصيل سخن گفته و در كتاب الكنى و الالقاب 1 / 328 آمده است كه سيد ، رياست طالبيين را به عهده داشت او در زير گنبد سبز رنگى مىنشست و مردم كه براى استفاده بحضورش ميرفتند بجاى لباس سياه ، جامهء سبز مىپوشيدند و اين جريان پس از واقعهء بغداد بود ،