( 1 ) آنچه ما اكنون مىنگاريم نتيجهء آگهى ما به بعضى عوامل يا اندكى از شناخت برخى علل است كه موجبات صلح امام را با دشمنش فراهم آورد و خلاصهء بعضى بررسيها و بازشناسىهائى است كه از حوادث گذشته و وقايع بعدى دوران صدر اسلام بدست آوردهايم و روحيهء سپاه معاويه و اعمال نارواى او را از متون تاريخى كشف كردهايم ، در مقابل بتاريخ و روش پسنديده و روشن امام و سياست راستين خاندان پيغمبر وقوف يافته و دانستهايم كه آنها براى رسيدن بحكومت ، هرگز به اسباب چينىها و فريبكاريهائى كه مخالف روح اسلام است دست نميزنند .
اينك پيش از آنكه علل صلح را بررسى كنيم ، نمونههائى از جريانات گذشته را براى اثبات نظريهء خود مىآوريم زيرا بازگشت به آن مسائل براى بيان اين حقايق ، بهر جهت ضرورى مىنمايد و باز كردن پيچيدگيهاى تاريخ و نگاه به آنچه در آن دوران مىگذشت براى ما اهميتى فراوان دارد و ما نظر خوانندگان را بدين جهت بمطالب زير معطوف ميداريم :
[ نمونههائى از جريانات ]
( 2 )
1 - بىانضباطى ارتش
بزرگترين خطرى كه حكومتها با آن روبرو مىشوند غالبا زائيدهء بدسرشتى واحدهاى سپاه و مخالفت و نافرمانى آنها با فرماندهى كل قواست ، سپاه عراق هم بچنين پراكندگى و عصيانى گرفتار بود در صورتى كه سپاه معاويه گرفتار اين وضع نابسامان نبود و يكپارچه از مقام فرماندهى خود اطاعت ميكرد و از چنين لرزشها و لغزشها و واژگونگيها بر كنار بود .
علت از هم پاشيدگى و سراسيمگى و تفرقهء سپاه عراق را بايد در موارد زير بررسى كرد :