بگذر بشتاب اندر از رود سماوه « 1 » * در ديدهء من بنگر درياچهء ساوه « 2 »
وز سينهام آتشكدهء فارس نمودار « 3 » * از رود سماوه زره نجد « 4 » و يمامه « 5 »
بشتاب و گذر كن بسوى ارض تهامه « 6 » * بردار پس آنكه گهر افشان سر خامه
اين واقعه را ساز يكى نقش بنامه * زى ملك عجم بفرست بر پَّر حمامه
تا جمله ز سر گيرند دستار و عمامه * جوشند چو بلبل بچمن ، كبك بكهسار
بنويس يكى نامه بشاپور ذو الاكتاف * كز اين عربان دست مبر نايژه مشكاف « 7 »
هشدار كه سلطان عرب داور انصاف * گسترده بپهناى زمين دامن الطاف
بگرفته همه دهر زقاف اندر ، تاقاف * اينك به درد خشمش پشت و جگر و ناف
انرا كه درد نامهاش از عجب وز پندار « 8 » * با « ابرهه » « 9 » كو خير بتعجيل نيايد
كارى كه تو ميخواهى از فيل نيايد
هامش
( 1 ) - واديى است در عراق در جنوب نجف .
( 2 و 3 ) - اشاره است به طغيان رود سماوه و خشك شدن درياچهء ساوه و خاموش شدن آتشكدهء فارس در نتيجه تولد پيغمبر اسلام عليه الصلاة و السلام .
( 4 ) - سرزمين مركزى عربستان در جنوب أراضى شام .
( 5 ) - سرزمين عربى نزديك سواحل خليج فارس .
( 6 ) - سرزمين عربستان در حجاز و نزديك مكه .
( 7 ) - اشاره است به تنبيه شاپور اعراب را به علت تجاوز به ايران .
( 8 ) - اشاره است به حركت ناشايست خسرو پرويز در دريدن نامهء پيغمبر اكرم .
( 9 ) - مراد ابرهة بن صباح سردار حبشى است كه از طرف پادشاه حبشه و به تحريك روم براى گرفتن يمن و حجاز و خراب كردن خانهء كعبه بعربستان لشكر كشيده بود و خود و لشكرش به عذاب الهى گرفتار آمدند . سراسر اين قسمت از مسمّط مربوط به داستان حملهء بخانهء كعبه است كه سورهء فيل هم بمناسبت آن نازل شده است و تفصيل آن را در تواريخ مفصل اسلام و تفاسير قرآن بايد ديد .