آن را كه مرحوم نظام الدوله شاهسون ساخته در سفرنامههاى سابقهء خراسان نگاشتهام ديگر محتاج بتكرار نيست همينقدر گويم كه شريفآباد منزل آبادى است هر آذوقه براى قافله فراهم است خانوار بسيار و كاروانسراى متعدد دارد كه مرحوم نظام الدوله و خوانين قرائى ساختهاند .
شب چهارشنبه بيست و سيم ربيع الاول از شريفآباد به طرف « رباط سفيد » حركت كرديم . بعد راه پنج فرسخ است ، در راه چشمهسارهاى كوچك خوب و چند نهر آب ديده مىشود . تقريبا در سر دو فرسخى رباط كوچك سرپوشيدهايست كه آباد و محل بارانداز قافله نيست لكن در زمستان از براى سرما ميتوان در آنجا چند ساعتى اقامت كرد . در سر سه فرسخى قريهايست موسوم به « كافر قلعه » متعلق به شوكة الدوله رئيس ايل تيمورى و حاجى محمد حسن معاون التجار است كه در مشهد ساكن مىباشند . كاروانسراى جديد البنائى دارد كه حاجى معاون التجار براى راحت قوافل ساخته است . از آنجا دو فرسخ ديگر كه رانديم به « رباط سفيد » فرود آمديم .
رباط سفيد را حاجى امين التجّار تربتى در اينجا ساخته ، تقريبا سى حجره و ايوان دارد . عّلاف و بقّالى بدرب كاروانسرا هست كه جو و كاه و نان و ماست بعابرين ميفروشد رباط سفيد در وسط النك و مرتع بسيار خوبى واقع شده كه اطراف آن را كوهها فرو گرفته پشت كاروانسرا سه يا چهار چشمه است كه آب از زمين ميجوشد . در بالا دست چشمهها نهر آبى كه دو فرسنگ باشد جارى است . زمين تمام سرسبز است كه مرتع خيول است . اين محوطه قابل آن است كه والى خراسان فصل گرما چند روزى در اينجا آمده سراپرده و چادر بزند و چند روزى توقف كند . پشت رباط كريم در يك ميدانى قريهء « بازه هور » « 1 » مىباشد كه دويست خانوار دارد . دهى بس آباد . گاوان و خران بىاندازهاند حكومت آنجا جزء ادارهء شوكة الدوله است . من و تقى خان و آقا سعيد هميشره زادهام به اين قريه بگردش آمديم و برباط سفيد مراجعت كرديم .
هامش
( 1 ) - باصطلاح خراسان و لغت گشادگى بين دو كوه را گويند كه مقابل بسته باشد :
بازه هور يعنى گشادگى بين دو كوه كه آفتاب بانجا ميتابد - افضل الملك .