ميرزا خانلر خان اعتصام الملك
پدرش ميرزا احمد مازندرانى يا ميرزا محمد على مازندرانى از منشيها و مستوفيهاى زمان فتحعليشاه و محمد شاه بود . در تنها دفترى « 1 » كه از او باقى مانده و اين دفتر حاوى مجملى از شرح زندگانى خود و تاريخ تولد فرزندان و شمهاى از احوال اجدادش مىباشد ، مىنويسد :
« . . . يكى از اعمام كه از والدم كوچكتر و مسمى به ميرزا محمد - على بود ، در جوانى وفات كرد و در وقت وفاتش من بنده يك ساله بودم .
والدم از فرط علاقهاى كه به او داشت ، اسم او را به من بخشيد و ميرزا احمد را موقوف داشتند . . . »
و در جاى ديگر مىنويسد :
« . . . حسب الامر سردار « 2 » به اسم اصلى خود كه ميرزا احمد بود رجوع نمودم و مهرهاى ثبت را نيز حسب الفرمايش سردار تغيير دادم .
لهذا در قم مشهور به ميرزا محمد على و در صفحهء سمنان ، بلكه تا خراسان و طهران و كاشان و ساير بلاد ، مشهور به ميرزا احمدم . . . » .
در تاريخ عضدى « 3 » آمده است كه :
هامش
( 1 ) - اين دفتر نزد آقاى غلامعلى محمودى پسر ميرزا حسينخان اعتصام الملك ثانى و پسردائى نگارنده بود . از ايشان خواهش كردم آن را به اين بنده مرحمت كردند . در سال 1338 شمسى عين خط آن مرحوم را كليشه كرده ، با شمهاى از تاريخ فرزندان و نوادكانش ( خانوادهء خانلرى و محمودى ) به چاپ رسانيده و در دسترس آنان قرار دادم ، تا بيادگار در خانوادههاى ما باقى بماند .
( 2 ) - ذو الفقار خان سردار شوهرخواهر ميرزا محمد على مازندرانى . سردار معروف زمان فتحعليشاه كه مقرش در طالبآباد سمنان بود .
( 3 ) - تاريخ عضدى تأليف شاهزاده احمد ميرزا عضد الدوله به سعى و اهتمام حسين كوهى كرمانى صفحه 52 .