صاحب و صاحبزاده اعظم خواجه - نظام الحق و الدين - كه امير تومانى آن نواحى كه تعلق به دو داشت ، با مردم اوبه بعضى سوار و بعضى پياده ، بيرون آمدند و بر عقب ايشان روان شد و ايشان ساعت به ساعت مىايستادند و جنگ مىكرد و باز روان مىشد تا به مزرعهء ناب « 1 » رسيدند . در آن محل ديوارى بزرگ بود ، اميرزاده قيدو و بعضى نوكران در پس آن ديوار در كمين نشستند ، [ چون ] خواجه نظام الدين شيرازى ( 1 ) و اوبهيان « 2 » از آن موضع بگذشتند ، اميرزاده قيدو بازگشت و آن جماعت از كمين [ بيرون آمدند و ] بر آن مردم تاختند و از ايشان هيچكس جيبا نداشت . ايشان را به زخم تيغ و تير ( 2 ) هزيمت كردند و صاحبزادهء اعظم خواجه نظام الدين زخمى سخت خورد .
اميرزاده قيدو از آنجا گذشته به قريهء اسفرز « 3 » رسيد و مردم آنجا نيز آگاه شده بودند ، ملك قطب الدين نبيرهء ملك محمد ملك عز الدين با اسفرزيان سر راه ايشان گرفته جنگهاى مردانه كردند و از جملهء نوكران اميرزاده قيدو ، بهلول كه پشت سپاه او بود ، آنجا به قتل رسيد .
و حضرت شهزادهء ( 3 ) عالميان چون آفتاب بلند شد ، به قصبه اوبه رسيد . جماعتى كه زخم خورده بودند ، رسيدند و صورت حال عرضه داشت . با وجود آنكه سورت گرما و حرارت هوا به غايت رسيده بود ، بدان ملتفت نشد و انديشه نكرد كه اين
هامش
( 1 ) . ت : ندارد .
( 2 ) . ت : تير و تيغ .
( 3 ) . ت : مخدومزاده .
( 1 ) مزرعهء ناب يا ناو : فصيحى خوافى نوشته است : ناو از قريههاى هرات رود ، امام محمد بن الهصم كرامى ناوى نسبش به همين ده است او در سال 409 در نيشاپور وفات يافته است ( مجمل ج 2 ص 123 ) مزرعهء ناب كه در نزديكى اوبه ( كه در شرق هرات است ) واقع است .
( 2 ) اوبه : از آباديهاى بسيار قديمى خراسان است كه در فاصله حدود 10 فرسنگى شرق هرات قرار دارد . در مجمل فصيحى به صورت « اوپه » ثبت شده است ( مجمل ص / 24 ذيل وقايع سال 818 ) وصف اين قصبه به وسيلهء اسفزارى نيز شده است .
( روضات الجنات 1 / 101 ) در جامع التواريخ به تصحيح احمد آتش از دهكده « پاپ » در نزديكى اوبه ياد شده است ( جامع التواريخ 3 / 91 ) .
( 3 ) اسفرز : موضعى در شرق هرات بر سر راه هرات به كابل است . فصيحى خوافى در ذيل وقايع سال 821 از آن نام برده است ( مجمل ص / 234 ) اسفرز غير از اسفزار است .