در بيرون خوارزم گورابى « 1 » زده فرود آمدند و پير پادشاه لقمان بن [ 1 ] طغا تيمور كه در مازندران از مصاف بندگى حضرت سلطنت شعارى گريخته بود ، او نيز به خوارزم رسيد ، پيش اميرايكه رفت و حامى جماعت عراقيان گشته ايشان را ايمن گردانيد .
عراقيان در خوارزم خريد و فروخت بسيار كردند و پير پادشاه را به سردارى خود قبول كرده با او بيعتى كردند و زر بسيار بر سر وى پاشيدند و از خوارزم متوجه مازندران [ 2 ] گشت و تتمه اين قضيه كه ايشان به مازندران رسيدند ، به موضع خود شرح داده آمده است و اميرايكه [ 3 ] در حكومت خوارزم بود تا در شهور سنه احدى عشر و ثمانمايه شادى بيك خان وفات يافت و فولاد خان پادشاه شد و امير ادكو پيش فولاد خان نيز معتبر بود . بعد از آن امير ايكا پيش امير ادكو رفت و عوض او امير نعلچه را امير ادكو به خوارزم فرستاد و فولاد خان وفات يافت . در شهور سنهء ثلاث عشر و ثمانمايهء تيمور خان پسر تيمور قتلغ خان پادشاه شد و ميان او و امير ادكو مخالفت و گردى [ 4 ] بود . تيمور خان [ 5 ] قصد امير ادكو كرد و با لشكرى بسيار و سپاهى بىشمار به سر امير ادكو آمد . امير ادكو از لشكر تيمور خان منهزم گشته به خوارزم آمد و بعد از دو سه ماه يراق لشكر كرده باز به جانب الوس روانه شد . چون به موضع سام « 2 » رسيد كه [ از ] آنجا ده روزه راه است به خوارزم ، اجق بهادر و امير غازان كه امراى لشكر تيمور خان بودند با امير ادكو مصاف دادند در اوايل سنه اربع عشر و ثمانمايه و او را منهزم گردانيده و نعلچه از امراى امير ادكو در آن جنگ كشته شد و شكستى عظيم به ادكو و لشكر او رسيد . از آنجا به جانب خوارزم معاودت نمود و امير دكنه و غازان خان كه امراى تيمور خان بودند ، متعاقب امير ادكو با لشكرها به جانب خوارزم آمدند . امير ادكو در خوارزم حصارى شد و لشكر دكنه و غازان مدت شش ماه در گرد خوارزم بنشستند .
در اثناى اين حال خبر رسيد كه جلال الدين سلطان پسر تغتمش خان با تيمور
هامش
[ 1 ] . ت : « لقمان بن » در حاشيه آمده .
[ 2 ] . م : متوجه خوارزم مازندران .
[ 3 ] . م : اميرانكه .
[ 4 ] . ت : ندارد .
[ 5 ] . ت : ندارد .
( 1 ) گوراب : گنبدى كه بر سر قبر سازند ، گورابه ( معين ) .
( 2 ) موضع سام : نام كوهى است در ماوراء النهر ( دهخدا ) بنا به نوشته بار تولد « سام » در بخش علياى مسير كشكه - دريا قرار داشته است ، تركستاننامه ص 311 .