ذكر توجه حضرت سلطنت شعارى - خلد اللّه ملكه و سلطانه [ 1 ] - به جانب ماوراء النهر و موجبات آن
چون امير شيخ نور الدين را از استمداد لشكر مغول كارى نگشاد و دندان طمع در كام شكست و صورتى كه بر تختهء مخيله نقش بسته ، از كارگاه [ 2 ] غيب به خلاف آن روى نمود و همچنان ترك بدفعلى نمىگرفت روى به حيلت آورده كسان به مغولستان پيش محمد خان فرستاد ، مضمون رسالت آنكه بارها در بندگى شما عرضه داشت كردم كه امير شاه ملك با شما دوست نيست و مكر و غدر مىكند و شما را بازى مىدهد ، باور نمىكرديد . اكنون معلوم شد كه تمامت الوس را بر هم زد و اگر تدارك اين قضيه نخواهيد كرد ، از اين زيادت نيز به وقوع خواهد رسيد .
محمد خان به سبب اغرا و اغواى شيخ نور الدين بيك [ 3 ] عازم جانب ماوراء النهر گشته لشكرهاى اطراف ممالك خود جمع كرده و با لشكرى بىكران و حشمى [ 4 ] بىپايان متوجه آن طرف گشت و چون خبر توجه او به سمرقند رسيد ، امير و اميرزاده جهان و جهانيان مغيث الحق و الدين الغ بيك گوركان - خلد اللّه [ تعالى ] ملكه - صورت اين واقعه پيش بندگى حضرت سلطنت شعارى - خلد اللّه تعالى ملكه و سلطانه - عرضه داشت كرد . چون بندگى حضرت از اين حال اعلام يافت به احضار لشكرها مثال فرمود و عزيمت جهانگشائى بر صوب ماوراء النهر تصميم يافت ، در روز چهارشنبه سلخ ربيع الاول سنه اربع عشر و ثمانمايه [ 5 ] از دار الامان هرات - صينت عن الافات [ 6 ] [ و البليات ] - كوچ فرموده به باغ مختار « 1 » نزول فرمود .
افواج لشكرها و طبقات حشم در ظل رايات همايون جمع آمدند و اعلام دولت افراخته و شمشير نصرت آخته روى بدان جانب آورد .
هامش
[ 1 ] . ت : خلد اللّه ملكه و سلطانه ندارد .
[ 2 ] . ت : كارخانه .
[ 3 ] . ت : ندارد .
[ 4 ] . ت : حشم .
[ 5 ] . ت : « و ثمانمائه » ندارد .
[ 6 ] . ت : « الافات » ندارد .
( 1 ) باغ مختار : از باغهاى مهم واقع در شمال شهر هرات در پاى كوه مختار بوده است ، در مجمل هم از آن ذكرى به ميان آمده ( 3 / 205 ) در سال 860 ميرزا ابو القاسم بابر ماه رمضان را در اين باغ به سر برده است ( حبيب السير 4 / 56 و نيز 4 / 63 ) به نوشته اسفزارى در كوه مختار مصلىيى موجود بوده است ( روضات 2 / 175 ) .