امير شاه ملك چون از اين معنى وقوف يافت ، صورت اين حال پيش بندگى حضرت عرضه داشت كرد - چنانچه ذكر آن گذشت - عساكر ماوراء النهر ساخته گردانيده امير و اميرزاده جهان و جهانيان [ سايه رحمت يزدان - مغيث الحق و الدين - ] الغ بيك گوركان در دار السلطنه سمرقند توقف فرمود و امير شاه ملك با لشكرهاى آراسته متوجه ايشان شد . مغولان چون بدين حدود رسيدند و اول به محاصره قلعهء سيرام كه كسان عبد الخالق در آنجا بودند ، مشغول گشته . چون از توجه امير [ 1 ] شاه ملك وقوف يافتند ، ترك محاصره سيرام داده متوجه امير شاه ملك شدند و امير شاه ملك در آن قضيه تدبيرى انديشيد و تقدير موافقت [ 2 ] نمود .
الراى قبل شجاعة الشجعان * هو [ 3 ] اول و هى المحل الثانى « 1 »
و اين تدبير آن بود كه خانههاى [ اكثر آن ] لشكر كه متوجه آن طرف گشته بودند ، در ولايت نيكى « 2 » و آن نواحى بود . امير شاه ملك دوهزار سوار مستعد با اسبان نيكو مقرر فرمود و شايستم [ 4 ] را كه از نوكران شايسته امير شاه ملك بود ، سر آن لشكر گردانيده فرمود كه ايلغار كرده از راه تشكند [ 5 ] به ولايت ينكى درآيند .
شعر
همه به تير نشاندن بسان آرش نيو * همه به تيغ كشيدن چو رستم دستان
سنان گرفته و اندر كمان نهاده خدنگ * ميان گشاده و از بهر جنگ بسته ميان
روى به تاخت و تاراج آورده هرچه در آن نواحى يابند ، غارت كنند و شايستم بر موجب فرموده امير شاه ملك در قطع مراحل و طى منازل مسارعت نمود و آن جماعت
هامش
[ 1 ] . ت : آن .
[ 2 ] . ت : موافق .
[ 3 ] . م و ل : هى .
[ 4 ] . م : سايسيم .
[ 5 ] . م : بيشكى .
( 1 ) اين بيت از « متنبى » است ، و ترجمه آن اينست : انديشه و تدبير قبل از شجاعت دلاوران است - راى در مقام اول است و شجاعت در مقام دوم - - ديوان ص 248 ، متنبى اين قصيده را كه مطلعش همان است كه در متن آمده در 345 جهت مدح سيف الدوله سروده است .
( 2 ) ولايت نيكى : ممكن است ولايت « ينكى » باشد كه به زبان تركى يعنى ولايت « تازه » شهر ينگى در دو منزلى مصب رود سيحون بوده است - لسترنج - خلافت شرقى ص 518 .