بهادر بود ، اما متهتك و دلير و بىعاقبت ، تهور و تسلطى در مزاج داشت .
پيشتر ذكر آن گذشته است كه بعد از وفات حضرت صاحب قرانى ، در اواخر رمضان سنه سبع و ثمانمايه پيش بندگى حضرت سلطنت شعارى - خلد الله تعالى ملكه و سلطانه - آمد . در حوالى اندخود و بىسببى به واسطه [ 1 ] خبث ضمير و مكيدت « 1 » عقيدت خود ، از اردوى همايون فرار نموده به جانب خليل سلطان بهادر رفت و در اوايل شوال سنة المذكور در صحارى [ 2 ] كش « 2 » پيش بندگى حضرت [ 3 ] خليل سلطان بهادر رسيد ، به تربيت و عنايت مالا كلام مخصوص و منصوص « 3 » شد . و خليل سلطان بهادر چنانچه مقرر كرده بود كه بعضى از خزاين بندگى حضرت [ صاحب قرانى ] - انار الله برهانه - پيش اميرزاده پير محمد فرستد ، بدان قول وفا ننمود و آن اموال را تصرف كرد و اميرزاده پير محمد بن جهانگير در بلخ بود [ 4 ] . خليل سلطان بهادر نيز جمعى از امرا چون امير الله داد و امير ارغونشاه و امير تيمور خواجه و خواجه يوسف [ 5 ] و سلطان حسين را با لشكرهاى ماوراء النهر مقرر فرمود كه به كنار جيحون روند و چون به كنار آب [ 6 ] رسيدند ، اميرزاده سلطان حسين را خيال سلطنتى در دماغ پيدا شد . امرا از اين معنى غافل ايشان را به خانه خود دعوت كرد و گفت : امورى كه به تازگى حادث شده است ، در آن باب مشورتى دربايست « 4 » است ، چنانچه صلاح و فساد آن به اسماع خاص و عام نپيوندد و بهيچوجه در افواه دوست و دشمن راه داده نيايد ، مجموع امرا را بدين بهانه بىنوكران به خانه خود برد .
چون امرا مجموع در خرگاه « 5 » او جمع شدند ، نوكران خود را فرمود تا
هامش
[ 1 ] . ت : موجبى به سبب .
[ 2 ] . ت : صحرا ، ل : حوالى .
[ 3 ] ت : « بندگى حضرت » ندارد .
[ 4 ] . ت ، در حاشيه : از كابل متوجه ولايت بلخ بود .
[ 5 ] . ت ، در حاشيه : و امير شمس الدين عباس و امير ( ؟ ) و امير سعادت صح .
[ 6 ] . ت : به بلخ .
( 1 ) مكيدت : كيد ، مكر ، فريب ، خدعه ( نفيسى ) .
( 2 ) . كش : شهريست از ماوراء النهر نزديك نخشب و مشهور به سبز ، جهت اطلاع در مورد شهر كش و صحارى كش ( مراجعه شود به بارتولد - تركستاننامه ج / 1 ص 309 الى 324 ) .
( 3 ) منصوص : تعيين شده با صراحت ( المنجد ) .
( 4 ) دربايست : ضرورت ، محتاج اليه ، نيازى ( دهخدا ) .
( 5 ) خرگاه : جا و محل وسيع ، جاى خوشى ، خيمهء بزرگ و سراپرده ( نفيسى ) .