اين بخشندگيهاست كه به اين حال افتادهايم . صاحبقران را خوش آمده وى را نوازش فرمود .
و در اواخر حال سلطان احمد بن سلطان اويس ايلكانى كه خواجهء مزبور اين غزل را به اسم او گفته :
احمد اللّه على معدلة السلطانى * احمد شيخ اويس حسن ايلخانى « 1 »
مكررا مبلغها به خواجه فرستاده تكليف بغداد نمود . خواجه ابا كرد و معذرت نامه گفته فرستاد و ايام كهولت و شيخوخت را به عبادت ايزد متعال مصروف مىداشت . تا داعى حق را اجابت كرده در مصلّى شيراز مدفون و « خاك مصلى » تاريخ گشت .
[ سعدى شيرازى ]
شيخ مصلح الدين سعدى يكتاى عالم ايقان و توحيد و سيّاح بوادى عرفان و تفريد بوده . يك صد و دو سال عمر يافته و چهار حج گزارده . صحبت با مشايخ طريقت بسيار داشته و فيوضات و فتوحات كثيره وى را رخ نموده . گلستان و بوستانش جهانى را سرشار روايح معرفت گردانيده .
مشهور است كه ملا عبد الرحمن الجامى گفته كه مرا در صنوف علوم و اشعار عربى و فارسى به عدد « جامى » پنجاه و چهار تصنيف است همگى را [ به ] شيخ سعدى [ مىدهم ] كه خطبهء گلستان را به من دهد .
صيت جلايل و فضايل وى نظما و نثرا ، درا و تبرا ، شرقا و غربا زيب السنه داده است و در اواخر حال چهل سال بر سجادهء طاعت نشسته و خوارق عادات او مشهور و معروف است « به آفتاب چه حاجت شب تجلّى را » .
[ عضد الدين ايجى ]
قاضى فاضل عضد الدين ايجى است . نحرير جهان و علامهء دوران بود و شاه
هامش
( 1 ) . در ديوان ايلكانى ضبط شده است .