رأى رزين دو امر عظيم چنين را به نحوى از پيش بردند كه جاى تسليم ارباب انصاف است . لكن كلية بذل اموال [ 191 ب ] و ريزش و جلب و تأليف قلوب بود كه به انواع مختلفه و اصناف متنوعه در هر باب از مكامن قوّت به مواطن فعل آمد .
ذكر وفات محمد مؤمن خان
در تضاعيف اين حال خبر به نوّاب عالى رسيد كه بالقوّهء مرحوم محمد مؤمن خان به فعل آمده در حوالى شعب ماشت شولستان به جوار رحمت ايزدى پيوسته ، چون اردوى كيهان پوى در مازندران بهشت نشان بود و موسم عشور و خروج بندر مبارك و هنگام ورود جهازات انگليس و ولنديس و غرابهاى بندر سورت بود نوّاب عالى عالىجاه ولى خان سلطان حاكم مشهد ام النبى را كه به دستورى ساير امراى عظام نوّابين با قشون خود به رامهرمز آمده بود به امر حكومت هرموز و حفظ و حراست قلاع شاميل « 1 » و مينا و جاشك « 2 » بيابان و كوشك ماهى و قشم و جرون تعيين و روانه فرمودند .
و همچنين مرحوم ميرزا خان بيك جيلانى را كه سابقا مدتى به امر وزارت حاكم بندر مباركه قيام داشت به ضبط وجوه عشور و خروج تعيين كرده به قدغن روانه و حقيقت اين مراتب را معروض پايهء سرير خلافت نمودند .
و چون عالىجاه حسين پاشا كس به طلب منسوبان خود فرستاده بود و شدّت حرارت هواى رامهرمز مؤثر شده در باب رخصت امرا و مردم حسين پاشا نيز عرض كردند از موقف جهانبانى فرمان صاحبقرانى در باب بغى نايب حاكم بندر و ضابط عشور و ساير امور معروضهء مسفوره پرتو ظهور افكند .
نوّاب عالى خوانين را رخصت كرده همچنين مردم عالىجاه حسين پاشا را مرخص فرمودند و يكى از يوزباشيان را با موازى چهارصد نفر از قشون خود در حويزه گذاشته به دهدشت مراجعت كردند . در آن وقت ذوذنابه « 3 » در حوالى برج دلو طالع شده بود . در غايت مهابت و مدّتى دوام داشت .
هامش
( 1 ) . به صورت شميل هم در مآخذ مضبوط است .
( 2 ) . ( - جاسك ) .
( 3 ) . اصل : ذو ذبابه .