از خط استوا « لحى » . بعضى بناى آن را به طهمورث منسوب مىسازند و برخى به شاپور بن اردشير بابكان . هوايش به غايت گرم و عفن است .
چون سكندر فتح بلاد و اقاليم نمود كازرون را خراب كرد و در عهد شاپور كه قيصر بر بلاد ايران مستولى گرديد بسابور را خراب كرد ، و چون شاپور از حبس قيصر نجات يافته با قيصر محاربه نمود بر وى فايق آمد ، چنانچه در محل خود گفته خواهد شد . مقرر فرمود تا قيصر خاك از قسطنطنيه آورده بسابور را عمارت نمود .
و در آنجا ميوه جز هندوانه و انجير و خيار به عمل نمىآيد و زمستان در صحارى و برارى بنفشه و نرگس بسيار مىشود . و مردمش اكثر سنّى شافعى مذهباند .
و [ در ] ظاهر بسابور « 1 » صورتى از سنگ سياه مهيب و قوى هيكل تراشيدهاند .
بعضى گويند صورت شاپور است و برخى گفتهاند ظالمى بوده به دعاى اكابر سلف سنگ شده - و العهدة على الراوى -
[ بئر خور حوض ]
ديگرى بئر خور حوض ، و آن چنان است كه بر سر چاهى حوض از سنگ و صاروج ساخته و در قعر چاه ديگ مسين تعبيه [ 6 الف ] كرده و آن ديگ ثقبهء كوچك دارد كه آب از آن فوران مىنمايد . از اين جهت به « طلسم » علم شهرت افراخته و در قديم الايام شهرى معمور بوده و اكنون به قدر دهى معمور است .
جرّه
شهرى كوچك است در زير شيراز و اليوم خراب ، و از حليهء عمارت عارى و عاطل است . يكى از شعرا به رسم مطايبه گفته است .
از خطهء شيراز گشايش مطلب * كز زير « گره » دارد و از بالا « بند »
[ جند « 2 » شاپور ]
از مستحدثات شاپور بن اردشير است و اليوم آبادانى ندارد . طولش از جزاير
هامش
( 1 ) . اصل : شاپور .
( 2 ) . اصل : چند .