روضهء پنجم در بيان حالات خواقين چنگز خانيه و اولاد امجاد گيتى ستان وى در ايران و غيره
حضرت موجد موجودات - جلّت عظمته و عمّت حكمته - جهت نظام كارگاه جبروت و انتظام امور بيضهء ناسوت به حكم شامله و علل كامله ، اوضاع مختلفه و آثار متنوعه بر لوحهء اعلان و اظهار و صفحهء اقدار و آثار نگاشته . هر حرفى را معنى و هر امرى را وقت معين و مبين داشته . گاهى به جهت طلوع انوار عاليه آفتاب جهانتابى را از مشارق دولت و كامرانى شارق و طالع گرداند كه موجودات فضاى جهان امكان بل ذرّات عوالم اكوان در پرتو سعادت موهبتش از ظلمات شرك و شبهت و ظلام كفر و ظلمت رهايى يافته بر مقاصد و مآرب دو جهانى فايز گردند ؛ و فرصتى به جهت سطوع آثار سافله شعلهاى از انوار قاهره در مظهرى از مظاهر جلوه ظهور دهد كه آتش جهانسوز بيداد در خرمن اعمار سكّان عالم اركان و ابعاد زند و چون ارباب فطرت و فطانت و اصحاب خبرت و متانت به نظر مصالح كلى در هر يك از اين اعمال و افعال مشاهده و ملاحظه فرمايند صورت صنوف نفع و ضرّ [ 83 ب ] و اسرار خير و شرّ در مراياى عيان و مجالى اعلان بر ايشان جلوهء ظهور و نمايش بروز نمايد .
هر چيز كه هست آن چنان مىبايست * ابروى تو گر راست بدى كج بودى
تفصيل اين اجمال و مصداق اين مقال صورت حال غرابت مآل چنگزخان و سلطان محمد و قتل عام جهانيان است كه اكثر ممالك جهان و اغلب معظمات بلاد