دواوين و مناقشات « 1 » را به وى رفع مىنمودند .
هم در آن وقت ابراهيم « 2 » سامانى با ايلك خان حرب كرده از سلجوق استمداد فرمود . سلجوق لشكر برداشته در صحبت خود به امداد ابراهيم برده ايلك خان را شكست فاحش داد . و او را چهار پسر نيكو اختر بود : ميكائيل و اسرائيل و موسى و ارسلان .
بعد از فرار ايلك خان ، ميكائيل به چنگ عزرائيل اسير شد . سلجوق ، طغرل بيك و چغرى بيك ، پسران ميكائيل را تربيت مىفرمود تا سلجوق را هنگام وفات رسيد زمام حل و عقد امور به كف اهتمام ايشان گذاشت . [ 55 الف ]
ايلك خان از وفور شجاعت طغرل بيك مغلوب واهمه شده لشكرى به محاربهء وى برده شكست يافت . طغرل بيك نيز توقف سمرقند را مقرون به مصلحت كار خود ندانسته مردم و اموال خود را برداشته به مرو شاهجان رفت . سوباشى [ كه ] از جانب سلطان مسعود غزنوى حاكم مرو بود از آمدن ايشان متوهم گشته لشكر به حرب طغرل بيك برد و هزيمت يافت . اكابر و اعيان مرو مقاليد قلعه را به خدمتش آورده مراسم خرمى و سپاسدارى وى به تقديم رسانيدند .
چون محروسهء مرو شاهجان به تصرّف سلجوقيان آمد نامه به اهالى طوس و نيشاپور نوشته ايشان را به اطاعت و انقياد خود خواند . اهالى آن بلاد قرين هزار گونه ابتهاج و مسرّت روى توجه به پايهء سرير دولت گذاشته به تقبيل بساط شاهانه مشرّف شده طغرل را تكليف نيشاپور نمودند .
طغرل بيك و چغرى بيك مرو را به يكى از معتمدان آگاه سپرده به نيشاپور رفتند . در آن ولا قضا را به جهت بعض مقدمات ملكى و مالى سلطان مسعود را به غزاى هندوستان بايست رفت ، لاجرم لشكر نامعدود برداشته به هندوستان رفت .
در ايام غيبت سلطان مسعود بلاد هرات و خواف و باخرز و قاين و قهستان و جام و سرخس تا دشت خاوران و خوارزم و نايمان « 3 » تحت تصرّف اولياى دولت سلطان طغرل آمده رايات دولتش به قبهء سما و قمهء جوزا مرتفع گشت .
چون سلطان مسعود بر خصمان ظفر يافته مراجعت فرمود سوباشى را
هامش
( 1 ) . اصل : مناقيات .
( 2 ) . اصل : ابرهيم .
( 3 ) . نايمان را نام قلعهاى از خوارزم در صفحهء 160 آورده است .