چون شرف الدوله از واقعات سلطان الدوله و جلوس و استقلال او در خوزستان خبر يافت لشكر عظيم به حرب سلطان الدوله برده فى ما بين محاربات شديد واقع گرديد تا مصالحه برين جمله شد كه فارس و خوزستان سلطان الدوله را و عراق به نيابت او شرف الدوله را باشد . چون سلطان الدوله مظفر و منصور به تستر رسيد ، ابن بهلان را وزير گردانيده لشكرى به وى داده به حرب شرف الدوله فرستاد .
شرف الدوله وزير مزبور را در قلعهء اهواز محاصره داد و قحط و غلاى بسيار در قلعه روى نمود . آخر الامر ابن بهلان از قلعه بيرون رفته دستبوسى « 1 » شرف الدوله كرد .
و در سنهء سبع و اربع مائه جلال الدوله كه در بصره مىبود با شرف الدوله يكى شد و نام سلطان الدوله را از خطبه و سكه ساقط فرمودند [ 49 الف ] و ابن بهلان را به اتفاق گرفته ميل كشيدند و پادشاهى شرف الدوله استحكام و ابرام يافت . تا در اواخر حال به دست عز الدوله بختيار مقتول گشت .
گفتار در پادشاهى فخر الدوله بن ركن الدوله
مروى است كه چون ركن الدوله ملك را بر اولاد امجاد توزيع و تقسيم نمود رى و ابهر و زنجان و ساوه و آوه و برخى از نواحى تركستان را به فخر الدوله على مفوّض داشت و اسماعيل را كه به صاحب بن عباد مشهور است به امر وزارت او تعيين نمود .
و جناب صاحب ، جامع كمالات وهبى و مكسبى و مستجمع فنون رياضى و علوم طبيعى « 2 » و الهى بود . سخاوتى وافى و رأيى شافى داشت و ملا عبد الرحمن جامى با وجود تباين عصر از جملهء واصفين و مادحين « 3 » او بوده . تصانيف شريفه دارد كه يكى از آن جمله كتاب محيط است در لغت ، ديگر كتاب اسماء اللّه است . و در تشيّع غالى « 4 » بود .
در اوايل به وزارت مؤيد الدوله نيز قيام داشته و از جانب وى حكومت عراق كرد و در سنهء ثلاث و سبعين و ثلث مائه فخر الدوله صاحب را به طبرستان فرستاد .
وى در آن حدود چند قلعه و ناحيه را تسخير فرمود . تنكجات طلا هر يك به وزن
هامش
( 1 ) . اصل : دستبوس .
( 2 ) . اصل : طبعى .
( 3 ) . اصل : بادحين .
( 4 ) . اصل : عالى .