ديگر تاريخ جديد « خانى » است و مبدء آن از عهد سلطان اسلام غازان خان است ، و سبب آن بود كه پيش از اين وضع دفاتر قانون ممالك مربوط به تاريخ هجرى بود و مضبوط به سالهاى قمرى ، و ميان سالهاى قمرى و شمسى در مدت سى سال يك سال تفاوت مىكند و ازين جهت خللى عظيم و فسادى ظاهر واقع مىشد كه طلب خراج مبنى بر سالهاى قمرى مىبود و ادراك دخل مبنى بر سالهاى شمسى . پس در هر سى و يك سال قمرى كه سى سال شمسى است حاصل سى ساله به رعيت مىرسيد و سى و يك ساله عمال را به سال « 1 » متوجه مىشد و مطالبت مىكردند و ظلمى عظيم بود . به فرمان غازان خان ، خواجه رشيد الدين وزير اين تاريخ وضع كرد . سالهاى او شمسى طبيعى « 2 » هر سال روز نوروز و آن روز سهشنبه بود در آخر شهور سنهء تسع و تسعين و ستمائهء هجرى ( 699 ) .
هامش
( 1 ) - با : بر ايشان . عبارت مغشوش است ، مراد اين است كه رعيت دخل سى سال بر مىگرفتند اما خراج سى و يك سال مىپرداختند .
( 2 ) - با : وضعى .