به ماجرستان « 1 » و بولانيه « 2 » رفتند از راه دشت قبچاق ، و خلقى بسيار را بكشتند و غارت كردند ، و در آن ولايت قحطى پيدا شد كه مردم گوشت فرزندان مىخوردند . خدا بر ايشان رحم كرد و از آسمان چيزى مانند آرد بباريد و نان پختند و خوردند ، و در آن وقت كوهى شكافته شد و به موضعى ديگر منتقل گشت و قريب پنج هزار آدمى را در زيرگرفت و به عهد ريدافرنس در ولايت طليطله جهودى باغى مىساخت ، سنگى بزرگ باديد آمد كه در آن هيچ رخنه و شكاف نبود . بشكافتند ، در ميان آن كتابى يافتند اوراق آن از چوب ، به خط عبرى و فرنگى و رومى نوشته و سخن آن مانند زبور بود ، و از جمله در آنجا دو حكايت نوشته : يكى آنكه اين كتاب به عهد ريدافرنس ظاهر شد ، دوم آنكه مسيح پسر خدا از مريم عذرا بزايد به جهت استخلاص مردم از دوزخ و [ بر دست ] بدترين خلق خدا شكنجه خورد . آن كتاب را بر مردم عرض كرد و خود با اهل و عيال ترسا شد .
بعد از آن لوطريكوس رىافرنس با لشكرى بىحد و اندازه عزم شام كرد .
چون به تونس رسيد او را زبون گردانيد تا متقبل خراج شد ، و از كثرت لشكر تصور كرده بود كه همهء ممالك اسلام را بگيرد و مسلمانى براندازد [ و ناگاه بمرد ] ، و مدت قيصرى او سى و پنج سال و پنج ماه و هژده روز بود .
رولفس -
هفده سال قيصرى كرد ، و در عهد او مسلمانان عكه و طرابلس تمامت فرضههاى شام بگرفتند و خلقى بسيار از فرنگان بكشتند و او به سبب مخالفت با رىبوهيميا « 3 » جنگ كرد و كشته شد .
اطلقس -
صدم قياصره بود . مدت نه سال و شش ماه قيصرى كرد و قرب دويست هزار آدمى مسلمان كه در شهر نوحيره از آن ولايت ساكن بودند بكشت به كينهء گرفتن شهرهاى حوالى شام و خرابكردن كليسيا در تبريز و ممالك ايران زمين در عهد سلطان اسلام غازان خان .
ازالبرطوس -
صد و يكم قياصره است و اين زمان كه شهور سنهء سبع عشر و سبعمائهء ( 717 ) هجرى است بر تخت قيصرى متمكن است ، و معاصر نطبكطوس « 4 »
هامش
( 1 ) - مجارستان .
( 2 ) - پولونىPolongne( لهستان ) .
( 3 ) - با : بوميميا .
( 4 ) - با : نبطك طوسى .