و شيخ ابو سعيد فضل اللّه بن ابى الخير الميهنى روز يكشنبه غرهء محرم سنهء سبع و خمسين و ثلثمائه ( 357 ) در وجود آمد و او را هزار ماه تمام عمر بود كه هشتاد و سه سال و چهار ماه بود و شب آدينه چهارم شعبان سنهء ست و اربعين و اربعمائه « 1 » ( 446 ) وفات يافت و صبح روز چهارشنبه غرهء رجب سنهء سبع و خمسين و اربعمائه ( 457 ) اخى فرج زنجانى وفات يافت ، و در زمان قايم ، بساسيرى « 2 » بگريخت و سلطان خليفه را به بغداد آورد . چون به در شهر رسيدند سلطان در ركاب خليفه پياده مىرفت [ 88 - پ ] و خليفه مبالغت مىنمود : « اركب يار كن الدين » . از آن روز لقب سلاطين از دولت به دين مبدل شد .
و قايم در سنهء ثمان و خمسين و اربعمائه ( 458 ) وفات يافت ، و مدت خلافت او چهل و چهار سال و هشت ماه بود .
المقتدى بأمر الله ابو القاسم عبد الله بن محمد بن القايم -
بيست و هفتم خلفاى بنى العباس بود و چهل و ششم به نسبت با نبى صلى اللّه عليه و آله . مادر او كنيزكى بود علم نام ، و او مردى صالح و روشن رأى و صاحب كرامات بود و وزيرش محمد بن احمد جرير بود . بعد ازو ابو شجاع محمد بن الحسين وزير شد ، و در روزگار او خراسان ملكشاه داشت و امارت « 3 » بغداد و كوشك سلطان او بنا كرد .
در بغداد [ در سنهء ثمان و سبعين و اربعمائه ( 478 ) ] بمفاجا درگذشت و در روز وفات او پانزده پادشاه مثل ترك و هند از دنيا رحلت كردند . و مدت خلافت او نوزده سال و هشت ماه بود .
المستظهر بالله ابو العباس احمد بن المقتدى -
بيست و هشتم خلفاى بنى العباس بود و چهل و هفتم به نسبت با نبى صلى اللّه عليه و آله . مادر او كنيزكى ترك بود . و او مردى فاضل و هنرمند و صاحب خيرات بود و فقه دوست داشتى و كتاب مستظهرى در اصول فقه به نام او ساختند .
و امام غزالى در زمان او بود ، و ابو طاهر پسر شيخ ابو سعيد بن ابى الخير
هامش
( 1 ) - چنين است در « م » . با : اربعين و اربعمائه ( 440 ) ، و ر ك : تذكرة الاولياء ، ص 885 .
( 2 ) - ابو الحارث بساسيرى تركى بود از امراى بغداد كه عليه « قايم » قيام كرد . ر ك : تجارب السلف ، ص 253 .
( 3 ) - چنين است در هر دو نسخه .