و در سنهء ثمانين و ثلثمائه ( 380 ) شيخ ابو القاسم بشر ياسين در نيشابور وفات يافت ، و گفت : « حقيقة العلم ما كشف على السرائر » .
و قادر در سنهء اربع عشر و اربعمائه ( 414 ) وفات يافت . و مدت خلافت او چهل و يك سال بود و چهار ماه .
القايم بامر الله ابو جعفر عبد الله بن احمد -
بيست و ششم خلفاى بنى - [ 88 - ر ] العباس بود و چهل و پنجم به نسبت با نبى صلى اللّه عليه و سلم . مادر او كنيزكى بود بدر الدجى نام . در عهد او جغربيگ ابو سليمان داود بن طغر لبيك بن ميكائيل بن سلجوق از نور بخارا در سنهء خمس و عشرين و اربعمائه ( 425 ) خروج كرد و به خوارزم رفت و در سنهء ست از خوارزم به خراسان آمد . و در آن وقت ظهير الدوله مسعود بن محمود ملك غزنين و خراسان داشت و به حرب ايشان رفت در ناحيت ديدآباد ، در موضعى كه آن را الباه خوانند مصاف دادند و سلطان مسعود شكسته شد و به غزنين مراجعت كرد و طمع از خراسان ببريد . و سلجوقيان خراسان بر خود قسمت كردند و امير الب ارسلان به طرف عراق رفت و امير قتلميش كه حاكم رى بود با او مصاف داد در ديه نمك ( ؟ ) و شكسته شد ، و الب ارسلان رى بگرفت و بر تخت امارت نشست در روز [ يكشنبه ] سيزدهم ذوالحجه سنهء خمس و خمسين و اربعمائه ( 455 ) ، و جبال و عراق و بعضى از خراسان ملك او شد . و در سنهء ست و خمسين ( 456 ) به غزو روم رفت و مصاف قيصر بشكست ، او را گرفته در بازار به من يزيد « 1 » بربها نهاد . پس او را ببخشيد تا به روم بازرفت .
و سلطان در غرهء ربيع الاول سنهء تسع و ستين و اربعمائه ( 469 ) به سعادت شهادت رسيد و سلطان ملكشاه بن الب ارسلان به جاى او نشست .
و در عهد قايم بامر اللّه شيخ ابو اسحاق ابراهيم بن شهريار بن رادان بن فرخ الكازرونى و او هفتاد و سه ساله بود روز يكشنبه ذوالقعده سنهء ست و عشرين و اربع - مائه ( 426 ) وفات يافت و رئيس ابو على حسين بن عبد اللّه بن سينا در سنهء سبع و عشرين ( 427 ) در همدان نماند ، و اين رباعى در تاريخ او گفتهاند ، بيت :
حجت حق ابو على سينا * در « شجع » « 2 » آمد از عدم به وجود
در « شصا » كرد علمها حاصل * در « تكز » كرد اين جهان بدرود
هامش
( 1 ) - با : يمن برند ( ! ) .
( 2 ) - شجع ماده تاريخ است و نيز شصا و تكز در بيت بعد .