طبرستان كرد . اهل خراسان با او محاربه كردند و او را اسير كرده پيش محمد بن طاهر بن عبد اللّه بن طاهر بردند [ و او در حبس به نشابور وفات يافت . بعد از آن تركان خليفه را خلع كردند ] و بعد از نه ماه بكشتند و او سى و پنج ساله بود روز چهارشنبه سيوم شوال سنهء اثنين و خمسين و مائتين ( 252 ) ، و كان بدر الفتنة بين البلالية و السعدية . و مدت خلافت او سه سال و نه ماه بود . و اللّه اعلم و احكم .
المعتز بالله ابو عبد الله محمد الزبير بن المتوكل -
سيزدهم خلفاى بنى العباس بود و سى و دوم به نسبت با نبى صلى اللّه عليه و آله . مادرش ام ولد شيخه بود ، و در زمان او در سنهء ثلث و خمسين و مائتين ( 253 ) صفوان عقيلى صاحب ديار مصر در حبس شام « 1 » وفات يافت و روز دوشنبه « 2 » بيست و ششم جميدى الاخر سنهء اربع [ 77 - پ ] و خمسين و مائتين ( 254 ) الامام ابو الحسن على بن محمد بن موسى الكاظم و او چهل و دو ساله بود وفات يافت و احمد بن المتوكل برو نماز گزارد و در سراى خود به سامرا دفن كرد [ ند ] . معتز چون خليفه شد ، احمد بن اسرائيل را وزارت داد و امثله به آفاق روان كرد و خلق در بيعت او آمدند ، و محمد بن طاهر بن عبد اللّه « 3 » امير بغداد بود ، مؤيد « 4 » را از خلافت خلع كرد . در سنهء ثلث و خمسين و مائتين ( 253 ) تركان وصيف خادم را بكشتند و احمد بن اسرائيل وزير و صاحب ديوان ايوب و حسن مخلد دبير را بگرفتند و ببستند و معتز را از خانه بيرون كشيدند و مىزدند تا خود [ را ] خلع كرد ، و محبوس كردند و در حبس از گرسنگى وفات يافت روز شنبه بيستم ماه شعبان سنهء خمس و خمسين و مائتين ( 255 ) ، و در سامره دفن كردند و او بيست و چهار ساله بود ، و مدت خلافت او سه سال و سه ماه بود . و او را پسرى بود المنتصف باللّه ابو العباس ، با او مبايعه كردند از نماز پيشين تا نماز ديگر خليفه بود ، بعد از آن او را هلاك كردند .
المهتدى بالله -
چهاردهم خلفاى بنى العباس بود و سى و سهام « 5 » به نسبت با نبى صلى اللّه عليه و آله . مادرش ام ولد بنت روميه بود و او مردى عظيم زاهد و عابد بود و جبهء پشمينه پوشيدى و شب تا روز در خلوت نماز گزاردى ، و در ايام او كسى به
هامش
( 1 ) - با : حبس سامره .
( 2 ) - با : روز شنبه .
( 3 ) - م : محمد بن عبد اللّه بن طاهر ، متن از « با » .
( 4 ) - با : موبد .
( 5 ) - با : سى و سيوم .