ابن الخصيب بن الضحاك . و او عظيم شرير و قليل الخير بود . چون در كشتن پدر سعايت نمود ، بعد از شش ماه به علت خناق بمرد ، و گويند : هيچ پادشاهى اصيلتر از شيرويه نبوده است كه او پسر پرويز بن هرمز بن انوشيروان بود و تا اردشير بابك شانزده پدر همه پادشاه بودهاند . و اصيلتر خلفا المنتصر بن المتوكل بن المعتصم ابن الرشيد بن المهدى بن المنصور بوده است . عجيبتر آنكه اصيلترين پادشاهان پدر خود را بكشت و ملك بگرفت ، لاجرم بعد از پدر بيش از شش ماه نماند .
المستعين بالله ابو العباس احمد بن المتوكل -
دوازدهم خلفاى بنى العباس بود و سى و يكم به نسبت با نبى صلى اللّه عليه و سلم . مادرش ام ولد مخارق بود و وزيرش ابو موسى و نايبش و كاتبش شجاع بن القاسم ، هر دو را بكشت و وزارت به احمد بن صالح بن شيرزاد داد . و او خليفهاى صاحب اخلاق و كريم بود . و در ايام او در سنهء ثمان و اربعين و مائتين ( 248 ) ابو هشام [ محمد ] بن يزيد الرقاشى و ايوب بن محمد الوراق ، و ابو بكر محمد بن العلاء الهمدانى به كوفه ، و ابو موسى احمد بن صالح المصرى به مصر ، و ابو جعفر بن سوار الكوفى ، و حسن بن الصالح البزاز از كبار اصحاب حديث ، و هشام بن خلد الدمشقى ، و محمد بن سليمان الجهنى به مصيصه ، و حسن بن محمد بن طالوت و ابو حفص الصيرفى به سامرا و محمد بن زنبور ( ؟ ) المكى به مكه ، و سليمان بن ابى طينه « 1 » و موسى بن عبد الرحمن وفات يافتند .
و هم در اين سال بغا التركى و او نود و اند ساله بود وفات يافت و از غلامان معتصم بود و پسرش موسى قايممقام پدر شد . و در سنهء خمسين « 2 » و مائتين ( 250 ) ابراهيم بن محمد التيمى قاضى بصره و محمود بن خداش و ابو مسلم احمد بن ابى - شعيب الحرانى و حارث بن مسكين البصرى و ابو طاهر احمد بن عمرو بن السرج « 3 » وفات يافتند .
و هم در اين سال حسن بن زيد العلوى در طبرستان خروج كرد و به اتفاق جيل « 4 » و ديلم رى بگشود ، و ابو الحسين يحيى بن عمر بن يحيى بن الحسين بن زيد بن [ على بن حسين بن على رضى اللّه عنه از كوفه خروج كرد و مادرش دختر حسين بن عبد اللّه بن ]
هامش
( 1 ) - با : ابى طيبه .
( 2 ) - اصل در هر دو نسخه : خمس .
( 3 ) - با : المسرح .
( 4 ) - م و با : جبل ، تصحيح قياسى است .