و ركابش مىبوسيد و تضرع و زارى مىكرد و او به تازيانه او را مىزد و دور مىكرد و او در خاك مىافتاد ، تا به سر گورى رسيدند و آن تابوت را دفن كردند و گور را با زمين هموار كردند ، و آن پياده بر سرى آن گور افتاد و زارى مىكرد . او را كشان كشان ببردند و برفتند . روستايى دانست كه در آن تابوت زندهايست . آن گور بشكافت و تابوت بيرونآورد ، ديد جوانى با جمال و كمال . گفت : تو چه كسى ؟ گفت : من مردى كاتب و حافظم و اينها دشمنان مناند ، بر من ظفر يافتند ، مرا گرفتند و بدين حال كه ديدى در گور كردند . چون حق تعالى زندگانى تقدير كرده است ترا به من رسانيد .
هيچ توانى كه مرا پنهان دارى ؟ روستايى گفت : دهى من نزديك است ، ترا آنجا برم .
آنجا برد و به خانهء خود فروآورد و ما يحتاج [ او ] مهيا داشت و او فرزندان ايشان [ را ] معلم شد و مجهول مىبود تا زمان معتصم در سنهء تسع عشر و مائتين ( 219 ) وفات يافت .
و در زمان [ او ] ابوبكر شعبة بن عباس بن سالم الاسدى الكوفى در سنهء اربع و تسعين و مائه ( 194 ) وفات يافت و در سنهء خمس و تسعين و مائه ( 195 ) ابو سعيد ورش القارى و هو عثمان بن سعيد المقرى ، به مصر وفات يافت .
المأمون ابو العباس عبد الله بن الرشيد -
هفتم خلفاى بنى العباس بود و بيست و ششم به نسبت با نبى صلى اللّه عليه و آله . پادشاهى عاقل عادل فاضل بود و در فنون علوم شروع داشت ، و در بغداد رصد ساخت و زيج مأمونى به دو منسوب است .
چون به خلافت نشست در مرو قرار كرد . [ 69 - پ ] و طاهر بن الحسين در بغداد مىبود و كار عراق راست . و در ربيع الاخر سنهء تسع و تسعين و مائه ( 199 ) نصر بن مسيب به رقه خروج كرد و موصل بگرفت ، مأمون ، حسن بن سهل سامانى را كه برادر فضل بود به بغداد فرستاد ، و فرمود تا طاهر به حرب نصر رود و هرثمه به خراسان مراجعت نمايد . طاهر نصر بن مسيب را بگرفت و به خدمت مأمون فرستاد و در رقه به امارت نشست .
چون حسن سهل به بغداد آمد ابو السرايا كه غلام هرثمه بود و از مردان دهر و ابطال شهر ، مرسوم وى را قطع كرد . او به كوفه رفت و يكى را از سادات طالبيه كه او را طباطبا خواندندى برون آورد و با او بيعت كرد و گماشتگان حسن سهل را از كوفه براند و خطبه به نام او كرد . حسن بن سهل لشكرها فرستاد و او جمله را بشكست و كار او قوى شد . هرثمه را درخواست كرد تا لشكر كشيد و ابو السرايا را هزيمت كرد