باشد ، لشكر او هر كجا كه رود مظفّر و منصور آيد . چون حاتم برفت و با آن تركان محاربه كرد ، ايشان منهزم گشتند و بسيار از آن تركان اسير شدند و تمامت [ 57 - ر ] آن بلاد به ميامن عدل او ايمن شد . و او سى و نه ساله بود و گويند چهل ساله به دير سمعان از اعمال حمص روز آدينه بيست و پنجم ماه رجب سنهء احدى و مائه ( 101 ) وفات يافت و مدت خلافت او دو سال و پنج ماه و پنج روز بود .
ابو خالد يزيد بن عبد الملك -
مادرش عاتكه « 1 » دختر يزيد بن معاويه بود . به مدينه زاد ، و دبير او اسامة بن زيد بود و حاجب سعد غلام او ، و نقش خاتمش « لا تأخذك فى اللّه لومة لائم » « 2 » .
و حكى المسعودى ان يزيد بن عبد الملك حين ولى عمر بن هبيرة الى الحسن ابن ابى الحسن البصرى و عامر بن شر حبيل الشعبى و محمد بن سيرين ، و ذلك فى سنة ثلث و مائه ، فقال لهم : ان يزيد بن عبد الملك خليفة اللّه استخلفه على عباده و اخذ ميثاقهم بطاعته و اخذ عهدنا بالسمع و الطّاعة و قد ولّانى ماترون فيكتب الىّ بأمر من امره فأنفذه و اقلده ما يقلّد من ذلك فما ترون ؟ فقال ابن سيرين و الشعبى قولا فيه تقية . فقال عمر : ما تقول يا حسن ؟ فقال الحسن يابن هبيرة : خف اللّه فى يزيد و لا تخف يزيد فى اللّه انّ اللّه يمنعك من يزيد و ان يزيد لا يمنعك من اللّه ، و اوشك ان يبعث اليك ملكا فيزيلك عن سريرك و يخرجك من سعة قصرك الى ضيق قبرك ، ثمّ لا ينجيك الّا عملك . يابن هبيرة انى احذر ان تعصى اللّه ، فانما جعل اللّه هذا السلطان ناصرا لدين اللّه و عباده ، فلا تتركن دين اللّه و عباده بسلطان اللّه فانه لا طاعة لمخلوقه فى معصية الخالق . و حكى فى الخبر ان ابن هبيرة اجازهم و اضعف جايزة الحسن .
و در سنهء ثلث و مائه ( 103 ) ابو محمّد بن يسار غلام ميمونه حرم مصطفى صلى اللّه عليه و آله و او هشتاد و چهار ساله بود و جابر بن يزيد و هو مولى الاسد من اهل البصرة و يكنّى ابا الشّعشاء « 3 » و زيد بن الاصم از اهل رقّه و او پسر خواهر ميمونه حرم رسول صلى اللّه عليه و آله بود و يحيى بن وثاب « 4 » الاسدى و ابى برده عامر بن
هامش
( 1 ) - با : عاقله ، صحيح عاتكه است .
( 2 ) - يعنى در راه خدا سرزنش سرزنشگر ترا نگيرد و باز ندارد .
( 3 ) - با : ابو الشعياء .
( 4 ) - م : و تاب . با : وثاب .
كامل : يحيى بن وثاب الاسدى المنقرى ( 4 : 359 )