يابيم دفع ظلم و ظالمان نمائيم ، و الا سر خود بردار بينيم » بدين سبب ايشان را « سربدار » لقب شد . ( روضات الجنات - اسفزارى ص 8 ج ر 2 ) .
پيدايش و ظهور سربداران و قيام دولت آل كرت در خراسان هردو از جمله مظاهر خودنمائى روح مليت و از جنبشهاى استقلالطلبى ايرانيان است كه از زمان انهدام دولت ساسانيان و آغاز غزوات و غارات قبائل صحراء در خاك ايران براى محو نفوذ سياسى و جنگى و اجتماعى بيگانگان در صحنهء اجتماع ايران بروز و ظهور ميكرده است ، اما افسوس كه بسيارى ازين جنبشهاى مقدس را دشمنان بوسيله عوامل و ايادى خويش بنفع خود سوق داده و بجهات مصالح خويش هدايت ميكردهاند . و سرانجام آن جنبشها يا نتيجهء معكوس ميداده و مصائب و بدبختيهاى ديگرى ببار آورده ، و يا لااقل بلااثر ميگرديده است .
دولت ايلخانى مغولان كه مانند بيمارى مهلك سرطان چنگالهاى خونآشام خود را در پيكر اجتماع فرسوده و رنجديدهء ايرانى فروبرده بودند از اقتدار روزافزون جنگى و نفوذ سياسى پادشاهان لايق و مدبر خردمند دودمان كرت انديشناك بود ، و پس از قيام سربداران بىدرنگ در دستگاه آنان نفوذ كرده ، و نيروى جنگى شگرف و جوان آن فرقه را براى خورد كردن كرتها بسيج كرده ، و از طرف ديگر كرتها را نيز براى نابود ساختن سربداران آماده ساخت ، در حالى كه حقيقتا سربداران تحت ستار اصول تصوف و عرفان و عنوان « دفع ظلم و ظالمان » مقصدى جز مبارزه با دستگاه جنگى مغولان و محو نفوذ جنگى و سياسى آن وحشيان آدمخوار نداشتهاند .
ايلخان مخصوصا از اختلاف مذهبى سربداران و كرتها از حيث تشيع و تسنن استفاده كرده بوسيله تبليغات شديد چنان دشمنى ميانه اين دو دولت كوچك خراسانى و دو نيروى جوان شگرف ملى ايرانى ايجاد نمودند
روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى ) — صفحة 381
مساهمون: سيد محمد كاظم امام
ص٣٨١