چمن اول از روضهء بيست و سيوم « 1 » [ در ذكر « باغ جهانآراى » و « قصر دلگشاى »
چون ساحت همت عالى حضرت سلطانى وسيع ، و بناى دولت ابد وصلتش رفيع بود ، باوجود چندين عمارات خوش ، و باغها و منتزهات دلكش - كه حضرت خاقان مغفور شاهرخ ميرزا و فرزندان رشيد او بمدتهاى مديد ساخته بودند ، و سايهء اهتمام باتمام آن انداخته - سر همت بدانها فرود نياورد ، و بطرح باغى از همه بزرگتر ، و بنياد قصرى از همهء آنها بديعتر فرمان داد ، و موضع آن ما بين شرق و شمال هرات - در محلى كه نظرگاه جانهاى پاك آسودههاى گازرگاه است ، و مقام ولادت همايون آنحضرت بود - مقرر گشت ، و معماران مهندس و كارگزاران مؤسس در ساعتى كه بانظار سعود مقرون و متصل بود ، و از مناقص مناحس مفروق و منفصل ، اجرام سماوى بافاضت آثار ثبات و دوام مشعوف ، و اتصالات كواكب مسعود باصابت نظرات سعادت رسان موصوف ، باغى فضاى آن چهارصد و چهل جريب طرح انداختند ، و در ميان آن قصرى بىقصور برفعت سقف مرفوع و بيت معمور بنياد نهادند ، و استادان چابكدست ، و بنايان هنرپرست بجد تمام از صبح تا شام به كار قيام نمودند ، و اركان دولت ، و اصحاب ديوان اعلى وجوه عمارت و اسباب و ادوات و مصالح و مؤنات آن از متوجهات ممالك و ولايات « 2 »
هامش
( 1 ) - عبارت : [ در ذكر « باغ جهانآراى » و « قصر دلگشاى » . چون ساحت همت عالى حضرت سلطانى وسيع و بناى دولت ابد وصلتش رفيع بود : . . . و كابل و نواحى آن ديار عز اختصاص يافته متوجه آن جوانب گشت .
چمن سيوم از روضهء بيست و سيوم ] تماما از زيادات نسخه مج مىباشد و از ساير نسخههاى مورد استناد محذوف و مفقود است . بعبارة آخرى تمامى چمن اول و دوم و عنوان چمن سيوم از روضهء بيست و سيوم از زيادات نسخه مج مىباشد .
( 2 ) - اين كلمه : در اصل « تن » نوشته است ، بقرينهء مقالى و برحسب سليقه به « مى » تبديل و اصلاح گرديد .