چمن سوّم در ذكر مزاياى « فوشنج » و « شكدمان » « 1 » و قصبه « كوسويه » و مزرعه « قلبندان »
پيشتر مذكور شد كه اول خطهء كه در خراسان احداث يافت قصبهء « فوشنج » بوده . و عمارت او « 2 » منسوب است بر پشنگ ابن افراسياب ، و آن ناحيتى است وسيع با سعت مزروعات و كثرت محصولات ، و رباط و مسجدى كه ميگويند از بناهاى ابراهيم خليل عليه و على نبينا صلوات إله الجليل است از نواحى آن ولايت است چنانچه ذكر آن گذاشت ، و هرسال خلايق بسيار كه متعهد شغل و منصبى نباشند از بلدهء هرات و توابع و مضافات به زيارت آن رباط و مسجد ميروند سيما در ايام بهار كه كوه و صحراى آن ديار از لاله و سبزه رشك فيروزهگون طارم و غيرت عرصه بوستان ارم مىشود .
لسلمان رح :
هوا كه مىكند اموات خاك را احيا * به ياد ميدهد انفاس لطف عيسى را
خيال سبزه و آب روان بدان ماند * كه خضر بر سر آب افكند مصلّى را
و شهرت عظيم دارد كه هركس كه متقلد عمل و منصبى باشد هرگاه كه بدان رباط ميرود البته معزول ميگردد ، و بسيار اين معنى را تجربه نموده تخلف ننمودهاند . و بر آن كوه كه در جوار رباط است نشان قدمهاست كه بر سنگ ظاهر
هامش
( 1 ) - مج : فوشنج و شكدمان و قصبه كوسويه . مك : فوشنج و قصبه كوسويه .
كلمه « شكدمان » در اينجا از نسخه مج « شكدمان » نوشته است اما در تضاعيف چمن سوّم « شكبدان » نوشته شده . ضبط آن در جائى ديده نشد .
( 2 ) - مج : و عمارت منسوب .
مك : و عمارت او منسوب .