للسلمان رح « 1 » :
بحر مسجورست « 2 » آبش يا زلال سلسبيل * عرصهء چرخ است صحنش يا بهشت جاودان
سبزهزارش را ثمرهاى زمرّد بر كنار * كوهسارش را كمرهاى مرصع بر « 3 » ميان
آب و باد اوست چون باد مسيح و آب خضر * باد جانبخشش چو جان و آب دلجويش روان
يكى از آن مواضع روضهء متبركه « چشت » « 4 » است كه از بركات مزارات مشايخ « 5 » عالى درجات ، مصعد دعوات مستمندان و كعبه حاجات نيازمندان است .
اگر بتمامى خصال آن اشتغال بنمايد اطناب سخن باطناب « 6 » ميكشد .
بعد از هراترود كوهپايهء « شاقلان » « 7 » ولايتى است در غايت سعت و نهايت فسحت . مداخل بسيار . و مرافق بيشمار يكى از قصبات او « كروخه » « 8 » است شهرچهء
هامش
( 1 ) - مج : للسلمان رح . مك : سلمان . و سلمان از افاضل سخندانان هرات در سدهء نهم معاصر مؤلف بوده و در اين كتاب نام او را گاهى « خواجه تاج سلمانى » و گاهى « سلمان » يا « سلمانى » بسيار ياد كرده است و شايد مراد سلمان ساوجى باشد ؟ .
( 2 ) - مسجور : بسين بىنقطه و جيم و راء مهمله از . سجر البحر . فاض - درياى مالامال .
( 3 ) - مج : بر ميان . مك : در ميان .
( 4 ) - روضهء چشت : چشت بر وزن خشت نام دهكدهءايست نزديك بهرات خوش آب و هوا بزرگان سلسلهء چشتيه از آنجا بودهاند مانند : خواجه ابو احمد ابدال . خواجه معين الدين و خواجه نجيب الدين شيخ المشايخ چشتى كه سلسلهء درويشان چشتى به او منسوب ميباشند . ( نفحات الانس - جامى . فرهنگ آنندراج . مطلع السعدين و مجمع البحرين - عبد الرزاق سمرقندى ) .
( 5 ) - مج : مزارات مشايخ عالى .
مك : مزارات عالى .
( 6 ) - اطناب نخست بفتح همزه جمع طنب : حبل يشدّ به سرداق البيت .
و اطناب دوّم بكسر همزه مصدر اطنب اطنابا الابل تبع بعضها بعضا . و اطنب فى الوصف او العدو : بالغ .
( 7 ) - مج . مك : شافلان ولايتى است . س : شاقلان است ولايتى است .
( 8 ) - « كروخه » و « كروخ » بضم كاف و راء نام دهكدهءايست نزديك شهر هرات .
( جغرافى حافظ ابرو . فرهنگ آنندراج ) .