اين جريانهاى مهم كه يكى پس از ديگرى پيش آمد :
- واقعهء دوم فروردين 1303 در مجلس
- سفر سردار سپه به قم و انصراف از جمهورى
- قهر و استعفا از رياست دولت و رفتن زعماى مجلس به بومهن براى آوردن او
- قتل ميرزادهء عشقى كه مخالف جمهورى بود
- قضاياى امتياز نفط شمال و قتل ايمبرى كنسول امريكا
- استيضاح مدرس
- عصيان خزعل در خوزستان و رفتن سردار سپه به آنجا و آوردن او به تهران
- واگذارى رياست عاليه كل قوا به شخص رضا پهلوى
- جشن آوردن تمثال حضرت امير ( ع )
- سفر سردار سپه به خوزستان و پايان سيطرهء خزعل
- قحطى نان
- تغيير سلطنت
از مزاياى نوشتهء عين السلطنه آن است كه هماره زواياى جريانها را به ضبط درمىآورد و كوشيده است عقايد و افكار عمومى و شايعات رايج در كوچه و بازار را آن طور كه مىشنيده است در اين خاطرات بياورد . بدين ملاحظه است كه ما پس از هفتاد و هفت هشت سال كه از قضايا مىگذرد بهطور نسبة خوبى از ملاقاتهاى رجال با وليعهد و مشكلاتى كه از سوى دارودستهء سردار سپه براى او ايجاد مىشده است آگاه مىشويم و گاهى مانند آن است كه ما خود در آن جريان حضور داشتهايم . به همين وضع است وصف پارهاى از ملاقاتهاى سردار سپه و تجمعهايى كه به هنگام وعظهاى ماههاى محرم و رمضان در مساجد انجام مىشده است . اينها آن نكتههايى است كه ممكن است در جرايد آن روزگار هم به دست آوردنى نباشد .
كامرانيه - بيست و نهم خرداد 1379 ايرج افشار
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة مقدمه 15
مساهمون: قهرمان ميرزا عين السلطنه
صمقدمه ١٥