در اسلام اول قضيهء ترورى قتل خليفهء دوم عمر بن خطاب است كه متأسفانه دست ايرانى دخالت در آن داشته است . سپس عبد الرحمن بن ملجم مرادى دوم ترور است كه حضرت امير المؤمنين على عليه السلام به ضرب شمشير او به شهادت رسيد . در حادثهء اولى قضيهء شخصى است ، ولى واقعهء دوم را اكثريت مورخين جمعى دانسته تصور مىكنند جنگ صفين و انشقاق كلمه باعث ظهور خوارج گرديد ، شبيه به آنارشيستهاى حاليهء اروپا بودهاند . خوارج با توطئه و عقيدهء جمعى مصمم قتل سه نفر رؤساى وقت ( حضرت على و معاويه و عمرو بن العاص ) گرديده و سه نفر داوطلبانه حاضر انجام امر شده آن دو تن موفق نشد و تنها ابن ملجم توانست حضرت را شهيد نمايد . اين دو واقعه به واسطهء حريت تامهء عصر خلفا و معمول نبودن حاجب و دربان و بىاعتنائى خلفا به محافظت خود صورت يافت و على التحقيق هردو على ( ع ) و عمر از قصد و خيال قتل مطلع بوده باوجودآن مراقبت از خود ننموده قاتل را نيز متعرض نشدهاند .
مهمترين تأسيسات « تروريسم » را حسن صباح ايرانى در محال الموت قزوين تأسيس كرده و محض قوت و اطمينان به حفظ خود و اتباعش در فراز كوه قلعهء الموت را مستحكم و مركز تروريستى ساخته و از غرايب تصادف آنكه همان كلمهء الموت به حساب ابجد با سال ظهور حسن مطابق و تاريخ ابتدا اين قضيهء بزرگ كه مىتوان گفت در تاريخ عالم بىنظير است گرديد ( 427 ) . . . « 1 » و عداوت و كينه با خواجه نظام الملك و ملكشاه سلجوقى بود ولى در . . . « 1 » شيعهء اسمعيليه مىكرد . . . « 1 » در مصر سلطنت مىكردند . . . « 1 » به عبارت اخرى در مذهب اسمعيليه اختلاف افكند و از هر طرف فدائيان دور خود جمع و شروع به قتلهاى ترورى نمود و در مدت دويست و نود سال تمام عالم اسلام را كه مركز تمدن و سيادت دنيا بود به لرزه و اضطراب افكند . چهبسا وزرا ، ملوك ، خلفا ، علما فداى ارادهء صباح و جانشينان او شدند . روح حقيقى ترور را كه تهديد باشد چنان رواج داد كه خلفا و پادشاهان و علما در زواياى قصور شبها بر خود مىلرزيدند . تا آنكه در قرن هشتم هجرى به دست هلاكوى مغولى منقرض و قلعهء الموت خراب گرديد . ولى عادت پناه بردن به جبال شامخه و ساختن قلاع بر كوهها از بين اسمعيليه محو نشده و هنوز جبل اسمعيليه در سوريه معروف است .
ترور از آن پس رو به ضعف نهاد ، تا قرن گذشته اروپا آن را تجديد [ كرد ] و صدها رجال معروف به ضرب ترورها مقتول يا مجروح شدهاند . از معاريف مقتولين ترور كارنو رئيس جمهور فرانسه است كه در سال 1894 در شهر ليون به دست يك آنارشيست
هامش
( 1 ) - نقطهچينها جاى پارگى روزنامه است كه مانع نقل مطلب بوده است .