بردند و تمام نقد و جنس آن به تقلب تيول و سعر شده پاك و صاف از ميان رفت و حال آنكه اگر اين خالصهجات منظما نسق مىشد چندين برابر ماليات و گمرك حاليهء ايران منافع داشت و شايد هيچ دولتى آنقدر املاك شخصى در كره ارض نداشت . همهكس مىداند كه تمام املاك خوب مملكت ايران خالصه بود و حالا جز بعضى از املاك خالصهء طهران ديگر يك ده و مزرعه باقى نمانده .
« ضبط » املاك نير الدوله
در نيشابور دو نفر سيد از ملاكين دم چاپارخانه بودند با من صحبت داشتند . مىگفتند امسال ضبط املاك شاهزاده نير الدوله بيست هزار خروار خواهد شد و اين مكنت بىاندازه از يك فقره خريد خالصهجات نيشابور است . در صورتىكه تمام جنس ديوانى نيشابور از ده هزار خروار نمىگذرد . درست خالصهء آن دو برابر ماليات آن غله مىدهد .
حالا آنچه ديگران خريدهاند عليحده و جداگانه است . پس دخل خالصهء ايران از ماليات ايران به مراتب زيادتر بود ، بهشرطى كه درست رعيتى مىكردند و دولت مواظبت مىكرد .
مشت نشانهء خروار است . وقتى كه خالصهجات نيشابور كه يك شهر كوچك ايران است بيست هزار خروار غله بدهد ، سواى نقدى و پنبه و غيره ، معلوم مىشود از فارس و آذربايجان و خراسان و اصفهان چقدر منافع برداشته مىشد كه تمام فروخته شده است و حالا براى اسبسوارى شاه بايد كاه و جو بخرند . ميامى را هم يك نفر مستوفى تازگى تيول كرده ، امشب هم در اين ده عروسى است .
حنابندان
سهشنبه هفتم - شكمها ديشب از عزا درآمد . حتى براى صبح هم باقىماند .
حنابندان ديشب عروس را هم تماشا كرديم . جمعى مردم كه يكى از آنها نى و ديگرى دايره مىزد جلو بودند ، مابقى دست مىزدند و رقاصى مىكردند كه خيلى حركات آنها مضحك بود .
فردا شب عروس را مىبرند .
براى هر پسر دو عروس
صاحب اين خانه سه پسر داشت . براى هريك دو عروس آورده بود كه شش عروس خدمت مادرشوهر را مىكردند . مىگفت رسم است همه دو زن بگيرند .