مخالفت انگليس با حكومت مجير السلطنه
مجير السلطنه را حاكم بنادر كردند از طهران حركت كرد . سفارت انگليس مانع شده كه مدت هفت سال معاهده شده است كه نظام السلطنه و كسان او به سمت جنوبى ايران مأموريتى داده نشود و هنوز مدت عهد نگذشته . پس از آنكه مجير السلطنه وارد مركز حكومت شد چند روزى نگذشته معزول و احضار گرديد . درست از وقت شهادت شاه تاكنون اين بنادر به خود حاكم نديده . دور دور انگليسيهاست . بيشتر مىگويند فرمانفرما باعث است و از آن لج و كينهاى كه دارد ميل دارد اين بنادر برود و خواهد رفت .
اين زمستان را بايد منتظر بود كه فى الجمله از كارهاى چين و گفتگوى روس خلاص شوند . آلمانها ، روسها و فرانسهها هريك ميل تام و تمامى پيدا كردهاند كه [ در ] سواحل خليج فارس بندر و محل اقامت كشتى به چنگ بياورند . در روزنامهجات متصل از اين مقوله گفتگو و بحث مىشود . انگليس حق مطلق خود مىداند و نخواهد گذاشت .
بندر لنگه « 1 » را كه اعراب عجالة بردهاند و براى استرداد آنجا مأمور يا فكرى نشده است .
وضع آذربايجان
آذربايجان هنوز آرام نشده ، اگرچه نظام العلماء آمد و به قم رفت . مىگويند اين نوع حكومت نمىخواهيم و نظام العلمائيها در طهران هم نبايد مصدر كارى باشند . الان حكومت خود را خودشان مىكنند و اسعار به كلى تنزل كرده ، انجمنها براى اينكار فراهم آورده ، هركس هم گندم داشته جبرا و قهرا گرفتهاند و قيمت آن را به نرخ معين دادهاند .
ايل قشقائى در فارس اغتشاشى كرده بود الحمد لله منظم شد . توپچى من هم نرفت .
حرفهاى اتابك
تاج الدين ميرزا از روى بصيرت و اطلاع مىگفت كه شاه چند روز قبل يكى از محارم را نزد صدراعظم فرستادهاند كه چرا شما خوب به كار نمىچسبيد و امورات را اصلاح نمىكنيد . جواب در دفعهء اول عرض كرده لله الحمد امورات از توجه قبلهء عالم تمام منظم است و آنچه هم از دستم برآيد كوتاهى ندارم . انشاء الله متدرجا بهتر مىشود . شاه مجددا پيغام فرستادهاند كه اين حرفها چيست ؟ شما بايد خيلى بهتر از اين در فكر كارها باشيد . هر نوع استقلالى كه بود به شما داديم ، ديگر معطل چه هستيد . صدراعظم جواب گفته به شاه عرض كنيد خودتان بايد در فكر كار باشيد . استقلال و استقرار من بسته به
هامش
( 1 ) - اصل : لجنه ( ؟ ) - لجنه صورت عربى آن است .