نگاه داشته بود ، به جانب اصفاهان فرستاد . آن والاجاه ، وارد اصفاهان شد و مدت پنج - شش ماه در آنجا به حكمرانى ، مشغول بود . كه ناگاه خبر رسيد والاجاه ، على مراد خان ، تسخير آذربايجان و گيلان و رى و قزوين و عراق نموده و با دبدبه و كوكبهء پادشاهى و دستگاه و اسباب والاجاهى و آتشخانهء بسيار و لشكر بىشمار ، به جانب اصفاهان مىآيد .
والاجاه ، جعفر خان مذكور ، رو به جانب شيراز رفته و سرهنگان لشكرش هريك مطلق العنان به شهر و ديار خود رفتند . و والاجاه ، على مراد خان ، با طمطراق پادشاهى و خدمات و تعارفات اهل اصفاهان ، وارد اصفاهان گرديد . و در اين سفر ، نواب عاليه ، مهدعليا و ستر كبرى - صبيهء مرضيهء خاقان عيوقشأن ، محمد حسن خان خلد آشيان صفوى قاجار - را نكاح نموده . حسب الامرش شهر اصفاهان را زينت و آيين بستند و هفت روز و هفت شب ، با كوس و كوركه و ساز و نواز ، چراغان و چراغستان نمودند .
پس والاجاه ، صادق خان زند مذكور ، عالىجاه ، على نقى خان - پسرش - را با بيست و پنج هزار نفر ، قشون آراسته و آتشخانه ، به جانب يزد فرستاد كه عالىجاه ، تقى خان - حاكم يزد - را بگيرد ، به سبب آنكه ماليات نداده بود و مخالفت نموده بود . عالىجاه ، تقى خان مذكور ، با اهل و عيال و اموال و احمال و اثقال و متمولين و اغنياى شهر ، با اهل و عيال و اموالشان در ارگ يزد كه در استحكام ، بىنظير مىباشد « 1 » ، محصور و متحصن شدند . عالىجاه ، على نقى خان زند مذكور ، وارد يزد گرديد و لشكرش به دور ارگ ، فرود آمدند و به هيچوجه به جنگ و جدل ، رخنهاى نتوانستند نمود . از روى بىمروتى و بىتمييزى ، شهر يزد را آن عالىجاه ، به تاراج و غارت داد و خرابى بسيار در آن شهر نمود . سكنهء آنجا از مسلمان و يهود و گبر ، متفرق و دربهدر شدند ، به شهرها و ديارها .
پس عالىجاه ، على نقى خان زند مذكور ، از يزد به جانب اصفاهان آمد . چون نزديك
هامش
( 1 ) - ارگ يزد ، در سال اواخر سال 1381 خورشيدى ، ويران شد .