[ ذكر باقى خصوصيات كريم خان زند ]
ذكر باقى افعال و اعمال و حركات و سكنات نواب مالكرقاب ، وكيل جليل باتنكيل دارابفر داراشكوه ، فرمانفرماى فيروزيمند ، محمد كريم خان زند ، غفر له :
بر دانشمندان ، مفهوم باد كه چون داراى جمشيدجاه ، محمد كريم خان ، خسروى بود حكيممنش و فيلسوفروش و ارادهء سفر آذربايجان داشت و مىدانست كه اين سفر به طول خواهد انجاميد ، با خود ، انديشهء بسيار نمود ، در باب لشكريان كه همه عزب و مستشهوت مىباشند و به هر سرزمينى كه وارد گردد ، ايشان ، لابد و ناچار و بىاختيار ، به زن و فرزند و اهل و عيال مردم ، دستدرازى خواهند نمود و چارهء ايشان را به هيچ وجه نمىتواند نمود .
احدى از مقربان درگاه خود را فرستاد نزد احدى از فقهاى صاحب رأى صواب و اجتهاد با آب و تاب و او را با كمال عزت و احترام ، در مجلس مينومثال ، احضار نمود و از وى سؤال نمود كه : « ما ، ارادهء سفر آذربايجان داريم . » و ظن غالب ، آن است كه اين سفرها به شش - هفت سال بانجامد و لشكر و سپاه ما از عزوبت و غلبهء شهوت ، ناچار و بىاختيار ، قصد اهل و عيال مردم خواهند نمود . و ما از چارهء ايشان عاجزيم . اگر چنانچه از روى مصلحت ملكى ، فوجى از فيوج را با اردوى خود ، همه جا داشته باشيم كه سپرى باشند از براى زن و فرزند مردم ، شما در اين باب ، چه مىفرماييد ؟ »
آن فاضل فقيه بااجتهاد گفت : « نعوذ باللّه ، نعوذ باللّه ، از چنين معصيتى ، استغفر اللّه .
هرگز اين فعل زشت را از قوه به فعل ميآور كه در جهنم ، مخلّد خواهى بود . »
آن والاجاه به وى فرمود : « سمعنا و اطعنا « 1 » . اما از شما ، خواهش آن داريم كه چهل
هامش
( 1 ) - شنيديم و اطاعت كرديم .