شهر بزرگ خراسان را توصيف مىكرد . « * » ( بلخ ، مرو ، نيشابور و هرات ) و آن را فتوحى به تحريك سوزنى سروده و عمدا به انورى نسبت داده بود . در اين قطعه ، بلخ شهرى « در آكنده به اوباش ورنود » وصف شده كه « در همه شهر و نواحيش يكى بخرد نيست » . بهرحال ، انورى ، از مردم بلخ مجازات سختى ديد و آنان كه اين شعر را بىحرمتى سختى انگاشته و سخت به خشم آمده بودند ، انورى را معجر بر سر كردند و در كوچههاى بلخ گرداندند و آنقدر خشمشان بالا گرفته بود كه كوشش برخى دوستان متنفذ شاعر نتوانست آرامشان سازد ؛ همچون سيد ابو طالب نعمه ، قاضى حميد الدين ، مفتى صفى الدين عمر ، تاج الدين احمد محتسب ، و استاد نظام الدين احمد ، كه انورى در قصيدهيى سرگذشت خود را بيان مىكند و شكر ايشان بجاى مىآورد ( قصيدهء ششم ژوكوفسكى ، ص 58 - 72 متن ) كه شامل يك صد بيت و مطلعش اين است : -
اى مسلمانان ، فغان از جور چرخ چنبرى ، * و ز نفاق تير و قصد ماه و كيد مشترى
بايد خاطر نشان كنم كه اين قصيده متن اصلى قطعهييست به نام
Palinodia
( انكاريه ) كه در ص 63 - 80
Song of the Reed
( نواى نى ) استاد فقيد ا . ه . پالمر
E . H Palmer
( چاپ تروبنر
Trubner
1877 ) آمده و شرح آزاديست از اين قصيده ، كه در بسيارى موارد مىتوان آن را ترجمهء ابيات انورى دانست .
شايد ، معروفترين همهء اشعار انورى در اروپا ، شعرى باشد كه اول بار به وسيلهء سروان وليم كيرك پاتريك
William KirKpatricK
به شعر انگليسى ترجمه ، و زير نام
The Tears Of Khorassan
( اشكهاى خراسان ) در ص 286 - 310 ج 1
Asiatic Miscellany
( - جنگ آسيايى ) در 1785 در كلكته ، و بار ديگر به وسيلهء استاد ا . ه . پالمر در ص 55 - 62
The Song of Reed
منتشر شد .
كيرك پاتريك مىگويد :
هامش
( * ) متن شعر در ص 27 كتاب ژوكوفسكى آمده است .