زمخشرى
زمخشرى ( - 538 ق - 1143 م ) مؤلف معتزلى تفسير بزرگ قرآن معروف به كشاف ، و چندين فرهنگ عربى و فارسى .
جواليقى
جواليقى ( - 540 ق - 1145 م ) يك لغت شناس ديگر ، مؤلف « المعرب » ، واژهنامهيى دربارهء واژههاى بيگانهيى كه به جامهء زبان عربى درآمده است .
شهرستانى
شهرستانى ( - 548 ق - 1153 م ) مؤلف كتاب الملل و النحل .
نسفى
نجم الدين ابو حفص عمر نسفى يا نخشبى ( - 537 ق - 1142 م ) از ائمهء فقهاى حنفى عصر خويش .
طوسى و طبرسى
طوسى ( - 460 ق - 1067 م ) و طبرسى ( - 548 ق - 1153 م ) فقهاى شيعى كه صورت ( يا فهرست ) كتب شيعه را مديون شخص سابق الذكر هستيم ( چاپ اشپرنگر در كلكته ، 1853 - 55 م ) . توجه كامل به اين نويسندگان ( هرچند ، همچنانكه ملاحظه خواهد شد ، زادگاه بسيارى از آنان ايران بوده است ) بيشتر به تاريخ ادبيات عرب تعلق دارد ؛ ازينرو حتى اگر مجال چنين كارى وجود داشت ، در اينجا خارج از موضوع مىنمود ؛ ولى دانشجوى ساعى تاريخ ادبيات فارسى گاهگاه فرصت خواهد داشت ، آثار بسيارى از آنان را مورد ملاحظه قرار دهد . زيرا همچنانكه قبلا متذكر شديم ، تا هنگام حملهء مغول و سقوط بغداد در نيمهء سدهء سيزدهم ميلادى ( - هفتم هجرى ) زبان عربى مقام خود را به عنوان زبان علم و ادب در ايران حفظ كرد ، و بسيارى از آثار