سياسى از صحنه ناپديد شده ، ولى سيماى قارهيى را عوض كرد ، و انهدامى به بارآورد كه هرگز ترميم نيافت . مجلدى كه سرانجام اينك به خاتمهاش رسيدهام ، فقط عصرى در حدود دو قرن و نيم را در بر مىگيرد ، ولى گمان مىكنم ، اگر صحت و فراغتى باشد ، تا تاريخ اين شش قرن و نيم باقى را تا عصر خويش ادامه دهم به آسانى مىتوان در مجلدى به همين قطر دربارهء عصر جديدتر و طولانيتر بهتر از عصر قديمتر و كوتاهترى عمل كرد ، كه اينك شرح آن را پايان مىدهم - شرحى كه هرچند ممكن است درنظر خوانندهء عادى مفصل و ملال آور جلوه كند ، در واقع ، چنان كه بتلخى دريافتهام ، به طور اسفناكى ناقص و نارساست ؛ با اينحال اگر براى يافتن راه كامل ساختن آن صبر مىكردم ، هرگز اين مجلد را تمام نكرده بودم ، و در ادبيات نيز همچون عشق اين ضرب المثل تركى سخت صادق است كه :
يار سيز قالير كيمسنه عيبسيز يارايستهين
كه ترجمهء آنچنين است :
آنكه يار بىعيب خواهد ، بىيار ماند .
تاريخ ادبيات ايران از فردوسى تا سعدى ( فارسى ) — صفحة 224
مساهمون: ادوارد براون
ص٢٢٤