يكباره حذف شده است . در اواخر كتاب قصيدهء بسيار شگفتانگيزى منسوب به يحيى اعقب از شيعيان على بن ابيطالب پسر عم و داماد پيغمبر در پيشگويى مصايب حملهء مغول نقل شده است . اين شعر با ترجمهء فارسى منظومى از آن ص 439 - 43 متن چاپ شده را شامل است .
المكين
يكى ديگر از تواريخ عمومى كه در اين عصر تأليف شده و شايد اشارهء كوتاهى از اين لحاظ لازم است كه يكى از نخستين تواريخ عربى چاپ اروپا بوده است . اين تاريخ كتاب مجموع المبارك است از جرجيس ( يا عبد اللّه ) بن ابى الياسر بن ابى المكارم المكين بن العميد ، كه متن آن همراه با ترجمهء لاتين در 1625 در ليدن به وسيلهء مستشرق معروف هلندى ارپنيوس (
Erpenius ( Thomas Von Erpe
منتشر شد ، تحت عنوان
Historia Saracenica , arabice olim exarata a Georgio El macino et Latin e reddita opera Th . Erpenii
( تاريخ مسلمانان ، متن عربى اثر جرجيس المكين و ترجمهء لاتين از ط . ارپينى ) سال بعد ترجمهء انگليسى كتاب به وسيله پورچاس
purchas
پديد آمد ، و ترجمهيى به زبان فرانسه توسط واتيه
Vattier
در 1657 منتشر شد ، همچنانكه اين كتاب همراه با سالنامهء متأخر ابو الفدا امير حماة ( متولد 672 ق - 1273 م و متوفى 731 ق - 1331 م ) تا دير زمانى براى محققان اروپايى مهمترين مآخذ عربى براى تحقيق در تاريخ اسلام بود . در زمينهء شرح حال مؤلف تنها اين مطلب ذكر شده كه او در 602 ق ( - 1205 م ) زاده شد و در 672 ق ( - 1273 م ) درگذشت ، از مسيحيان مصر بوده و بهيچروى با ايران ارتباطى نداشته است .
نويسندگان تواريخ خاص و زندگينامه نگاران
ما اينك به مورخان و زندگينامه نگارانى مىپردازيم كه از سلسله ، ولى ، عصر ، ولايت ، شهر ، يا طبقهء خاصى بحث كردهاند ، كه از جملهء آنانند تذكره نويسان .