اين تاريخ تا سال 683 ق ( - 1284 م ) كه ارغون به حكومت رسيد حوادث را در برمىگيرد . گزارش بسيار جالبى دربارهء ابن العبرى و زمان وى در كتاب منتخبات تواريخ شرقى
Sketchs From Eastern Histories
( ص 236 - 56 ترجمهء انگليسى جان ساترلند بلك
John Sutherland Black
از اثر استاد نلدكه
Noeldeke
آمده است و ازينرو علاقهمندان به چنين اطلاعاتى را دربارهء زندگى و آثار وى بدانجا ارجاع مىكنيم .
منهاج سراج
شايد مهمترين مورخ اين عصر كه به زبان فارسى تاريخى عمومى نوشته منهاج سراج از مردم جوزجان در حوالى بلخ باشد . او مؤلف طبقات ناصريست كه من در فصل پيش چندين بار فرصت اقتباس از آن را داشتهام . او در حدود 590 ق ( - 1193 م ) زاده شد و مانند پدر و نيايش در خدمت ملوك غور بهسر مىبرد . در 624 ق ( - 1226 م ) به هند رفت و نخست خود را با سلطان ناصر الدين قباجه مربوط ساخت ، ولى وقتى يك سال بعد ، او به دست شمس الدين ايلتتمش رانده شد ، منهاج به خدمت امير فاتح پيوست و تاريخش را به پسر وى ناصر الدين محمد شاه تقديم كرد . اين كتاب در 659 ق ( - سپتامبر 1260 م ) تدوين شد . ديگر جزئيات زندگى وى در ص 72 - 3 فهرست فارسى
Persian Catalogue
ريو
Rieu
و ص 260 - 261 ج 2 تاريخ هند
History of lndia
سر ه . م .
اليوت
Sir H . M . Elliot
ذكر شده است . تاريخ او به بيست و سه باب تقسيم شده است كه با تاريخ اوليا و انبيا آغاز مىشود و به فتح مغول خاتمه مىيابد . وى دربارهء مغول جزئيات جالب بسيارى را ذكر مىكند كه در هيچجاى ديگر نمىتوان يافت .
بخشى از اين كتاب را سروان ناسوليز
Nassau Lees
منتشر كرده و به وسيلهء سرگرد راورتى
Raverty
در
Bibliotheca India
ترجمه شده است . بدبختانه قسمت چاپ شده فقط حاوى سلسلههاييست كه با هند مربوطند و بخشهاى ديگر كه به سلسلههاى طاهرى ، صفارى ، سامانى ، ديلمى ( آل بويه ) ، سلجوقى ، خوارزمشاهى و سلسلههاى ديگرى مربوط مىشود كه براى محقق تاريخ ايران اهميت بيشترى دارد