بسيارى از فراريان در مردابهايى كه از سيل مصنوعى سابق الذكر پديد آمده بود نابود شدند ، مگر آنان كه توانستند به شنا از رودخانه بگذرند و از راه بيابان به شام گريختند و معدودى كه موفق شدند همراه دويدار به بغداد درآيند . دويدار و عز الدين به خليفه اصرار كردند كه تا وقت هست با زورق به بصره بگريزد ، ولى ابن العلقمى وزير ( بگفتهء مؤلف طبقات ناصرى ، ص 427 ) با اين نقشه مخالفت كرد و در حالى كه خليفه هنوز مردد بود ، مغول از هر سو شهر را محاصره كردند . ظاهراً محاصرهء كامل از 15 محرم ( - 23 ژانويه ) آغاز شد ، در 22 محرم ( - 30 ) حملهيى عمومى صورت گرفت و در 27 محرم ( - 4 فوريه ) خليفه بار ديگر ابن الجوزى را با هداياى گرانبها و پيشنهاد تسليم نزد هلاكو فرستاد . چند روز بعد ، سرخوش از دروغهاى مرسوم و وعدههاى مؤكد بخشش و امان ، خود را تسليم كرد ، و همراه با پسران ارشد و اوسطش ابو العباس احمد و ابو الفضايل عبد الرحمن به فرمان هلاكو وحشيانه طعمهء مرگ شد . دربارهء چگونگى مرگش ترديد فراوان است ، ولى داستان از گرسنگى مردنش در خزانهء خويش كه به وسيلهء لانگ فلو در شعر
Kambalu
شهرت عام يافته ، از شرحى كه بسيارى از مورخان مسلمان دادهاند كمتر محتمل است . به موجب اين شرح او را در فرشى پيچيدند و به ضرب چماق كشتند . احتمالا او دچار چنين سرنوشتى شده باشد زيرا خلاف عادت مغول بود كه خون شاهى را بريزند ، و هرگاه يكى از امرايشان اعدام مىشد ، آنان معمولا با روش وحشيانهيى پشت او را مىشكستند ، تاراج بغداد در 7 صفر 656 ق ( - 13 فوريه 1285 م ) آغاز شد و يك هفته طول كشيد . كه در اثناى آن 000 ، 800 تن از ساكنانش كشته شدند ، همچنانكه نفايس و آثار علمى و ادبى كه در طول قرنها در پايتخت امپراطورى پهناور عباسى گرد آمده بود به تاراج رفت يا نابود شد . لطمهيى كه بر فرهنگ اسلامى ، كه پس از آن ديگر هرگز بدان پايهء پيشينش نرسيد ، وارد آمد از قدرت بيان و تصور بيرون است ؛ نه تنها هزاران كتاب بىبديل بيرحمانه معدوم شد ، بلكه باتوجه به تعداد مردان دانشمندى كه كشته شدند ، يا بندرت توانستند از دست اجل بگريزند ، رسم تحصيل دقيق و تحقيق اصيل كه پيش از اين در ادبيات عرب آنچنان مشهود بود ، دستخوش زوال شد . شايد هرگز