تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 71

مساهمون:

ص٧١
اگر [ اين ] معنى وقوع داشته باشد به غير از ملازمت و اطاعت خانى چارهء ديگر [ 37 ب ] نخواهيم داشت . ليكن چهل يوم مهلت مىخواهيم تا قاصدى به اردوى كيهان‌پوى فرستاده حقيقت را معلوم كنيم . بعد از آن به مقتضاى وقت عمل نمائيم . عبد الله خان قبول اين معنى نموده ابراهيم بيك قاصدى با عريضه كه مشتمل بر كيفيت احوال بود به پايهء سرير خلافت مصير روانه كرد . در آن چند روز اوزبكان بىباك دست تظلم به نهب و غارت اموال مسلمانان گشودند و هرچه ديدند بردند و بسيارى از شيعيان حيدر كرّار را به قتل رسانيدند . صلحا و نقباى مشهد مقدس عريضهء موعظه‌آميز بيرون فرستادند كه شايد بدان وسيله دست از خرابى بازداشته در معرض تلف محصولات كه اكثر به سركار فيض آثار متعلق و مدار معاش جمعى كثير از خدمهء آن روضهء مقدسه است نگردند . علما و فضلاى اوزبكيه در جواب عريضه مكتوبى به نقباء مشهد فرستادند و مولانا محمد مشكك رستمدارى جوابى نوشته فرستاده و هردو مكتوب درين صحيفه درج افتاد كه ارباب فطنت و اصحاب تميز از مطالعهء آن بهره‌ور گشته حسن عقايد ارباب حق و بطلان ظهور يابد . . . . « 1 » [ 42 ب ] بر راى دانش‌آرايان واقفان اسرار سخندانى پوشيده نماناد كه اشهب خامهء واسطى نسب كه هميشه در پيمودن راه حكايات طولانى به شرح مجمل طى وادى سخن مىنمود درين وقت به همعنانى شوخى طبع از طريق عرض غرض اصلى به وادى بىپايان طول كلام افتاده بود ، اكنون به هدايت فراست دورانديشى به دليل شكل اول به جانب منزل نزديك به مطلب به شتاب تمام عنان‌تاب گرديده و به دستور سابق راه پرپيچ‌وتاب حكايت ناتمام را به دلالت خضر آگاهى درهم نورديده معروض مىدارد كه : چون ابراهيم بيك قاصد را با عريضه‌اى كه مشتمل بر كيفيت احوال بود به پايهء سرير خلافت مصير روانه نمود قاصد مذكور به سرعت تمام در هنگامى كه چمن بسطام مخيم خيام پادشاه گردون غلام بود به اردوى كيهان‌پوى ملحق شد و در روز عريضهء مذكور را به مطالعهء اولياى دولت روزافزون رسانيد و كماهى احوال
هامش
( 1 ) . اينجا جاى چهار پنج كلمه سفيد مانده و سپس متن نامه‌ها آمده است . از آوردن متن نامه‌ها كه در بسيارى منابع چاپى و خطى هست خوددارى شد .
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 71 | ايرج افشار