شش دستنويس به تهيه متن علمى و انتقادى اين اثر پرداخت .
* * *
[ يكى از آثار پربهاى دوران قرون وسطى ]
اثر محمد بن هندوشاه نخجوانى يكى از آثار پربهاى دوران قرون وسطى است .
تعداد كمى از آثار مؤلفين قرون وسطى در اختيار ما است كه شامل مطالب باارزشى دربارهء مهمترين مسائل دوران حيات مؤلفين بوده باشد . اين آثار معروفيت وسيعى نه فقط ما بين دانشمندان كشورهاى خاور نزديك و ميانه بلكه دور از مرزهاى آنها كسب كردهاند . اثر محمد بن هندوشاه نخجوانى نيز از لحاظ دايرهء موضوعات و از حيث كياست و فراست مؤلف شبيه چنين آثارى نظير « سياستنامه » خواجه نظام الملك و « جامع التواريخ » خواجه رشيد الدين ( در بخش يرليغهاى غازان خان ) و غيره است .
* * *
[ شرح حالى از محمد بن هندوشاه نخجوانى ]
محمد بن هندوشاه نخجوانى خود از خانواده دانشمند نامى آنزمان مولانا فخر الدين هندوشاه بن سنجر بن عبد الله صاحبى نخجوان بود . او مؤلف يك رشته آثار از قبيل « تجارب السلف » بود كه آن را خود از زبان عربى برگردانده شروح و تفاسير مفصلى بدان اضافه كرده بود و از حيث مقام صاحب منصب ديوان مالى و حكمران يك رشته نواحى در دوران اولين ايلخانيان بود . « 1 »
محمد نخجوانى كه تربيت و تحصيل اعلائى گرفته بود مانند پدرش يكى از علماى برجسته زمان خود و مؤلف چندين اثر بود . او بنام شمس منشى النخجوانى
هامش
( 1 ) بطور تفصيل ر . ك . به هندوشاه بن سنجر ، تجارب السلف چاپ تهران ، 1313 مقدمه عباس اقبال .