مباركه بگذرد . محاسبهء گمركات ، متعلق به خود خزانه است ؛ ديگر دفتر لازم ندارد و خود كارگزاران خزانهء عامره ، چندان معطلى و گرفتارى ندارد . محاسبهء حاجى سيد محمد را زودتر مفروغ كنيد و اسناد را رد و بدل نمائيد كه ، اسناد خرج خزانه بدست بيايد . با اين پست ، حاجى ميرزا كريم كاغذى به من نوشته بود كه ، تنخواه شما را در اين مدت بهجهت عدم احتياج به كارى نزدهام ، كه در تهران موجود است . به ملاحظهء اينكه تومانى يكصد دينار فرع را ندهد ، اين مسأله را دستآويز كرده است ؛ و حال آنكه خبر دارم پسر او در تهران ، اگر چهار كرور پول نقد داشته باشد ، در حجره ، بر خود نگاه نخواهد داشت . اين حركات حاجى ميرزا كريم مرا وامىدارد كه آنچه تنخواه در نزد مشار اليه جمع شد ، حوالهء حاجى سيد محمد بنمايم .
شنبه 2 صفر 1307 قمرى از بوشهر : سعد الملك به تهران : رضا قلى خان
هو نور چشما به حمد الله تعالى هواى بوشهر قدرى اعتدال پيدا كرده و جراحات و دملهائى كه از حدت و حرارت هواى امساله حاصل شده بود ، فىالجمله ملتئم شده است . انشاء الله بعد از اين ، فصل خوبى و خوشى هواى بوشهر است . با اين پست ، مورخهء سلخ شهر محرم ، كاغذهاى تهران نرسيد ؛ زيرا كه پست مقررهء دار الخلافه ، در موقع حركت پست شيراز نرسيده بود ؛ لهذا از وضع حالات شما بىاطلاع ماندم . البته شما هم مشغول تفريغ محاسبهء ديوانى سند ماضيه و صدور اسناد خرج محاسبهء هذه السنه بوده ، غفلت نخواهيد كرد .
اسناد خرج بنادر ، بطورى كه عاليجاه ميرزا ابو القاسم معين مىكند ، بدهيد و بروات اسناد خرج را صادر نمائيد . ضمنا از ميرزا على عزب دفتر و ساير اجزاء دفتر و غيره ، كسب اطلاعات لازمه نموده و از مخارج دفترى اسناد خرج اطلاع حاصل نمائيد ؛ البته بىفايده نخواهد بود . در مماشات خوشحسابى با مردم ، بخصوص با اجزاى خزانه ، حاجت به سفارش نمىدانم . با هرپست ، راپرت كارهاى خودتان را بنويسيد ، مطالب لازمه را تلگرافا اطلاع بدهيد و هرگاه مطلب فورى لازم مفصل هم باشد ، از پول تلگراف مضايقه ننمائيد .
صفر 1307 از بوشهر : سعد الملك به تهران : رضا قلى خان
نور چشما نوشتجات شما مصحوب پست مقرره رسيد ، از مطالب آن كما هو حقه