به فرخ خان رسيد . بعد از مراجعت از پاريس ، اغلب شاهزادگانى كه حكومت خراسان و عربستان و فارس و كرمانشاهان داشتند ، وكالت خود را به معزى اليه راجع كردند .
حسام السلطنه از به دو عمر با فرخ خان سابقهء خصوصيت داشت ؛ چون پيشخدمت پدرش بود و همچنين خانلر ميرزا احتشام الدوله . ولى اعتقاد حسام السلطنه نسبت به فرخ خان ، زياده از ديگران بود .
پاشا خان تبريزى هم پيشخدمت مرحوم محمد شاه بود و در سلطنت شاهنشاه شهيد ، در ميان پيشخدمتها از همه مرغوبتر و مطلوبتر خاطر شاه واقع شد ؛ و طرف محبت و رجوع فرمايشات محرمانه و ثبت تحريرات حضورى بود و اغلب رجال و حكام ، عرايض محرمانهء خود را به توسط او به عرض مىرسانيدند .
بعد از عزل ميرزا آقا خان صدر اعظم كه تشكيل وزراى سته شد ، از قرار تفصيل شاه فرمود كه ، صدر اعظم اين وزرا ، ذات اقدس و شخص مقدس پادشاه است . در خلوت كريم خانى مادامى كه كار فوقالعاده واقع نشده ، هفتهاى دو روز هرشش نفر حاضر شوند و آراى خود را در كليهء امور به خط پاشا خان امين الشورى بنويسد و پاشا خان به عرض برساند ، جواب حاصل كند . و در ساير ايام هفته ، مطالب راجعه به ادارات خود را به توسط معزى اليه به عرض برسانند .
ميرزا صادق قائم مقام چون آن اوقات اسم وزارت داخله معمول نبود ، رئيس كل مدير امور داخله و لقب امين الدوله . مستوفى الممالك ، دفتر و محاسبات . ميرزا محمد خان كشيكچى باشى سپهسالار اعظم ، وزير جنگ . ميرزا سعيد خان ، وزير خارجه .
عباس على خان جوانشير ، وزير عدليه . اعتضاد السلطنه ، وزير تجارت و علوم .
وكالت حكام اغلب با فرخ خان بود و صرف جيب را به ميرزا هاشم خان واگذاشته بودند . ميانهء اين دو نفر رقابتى بود ، زيرا كه امين الملك شأن خود را نمىدانست كه طرف با او بشود و شكايت از مداخله و اخلال او در كارهاى خودش بكند و او هم هركس را كه رجوع كارشان به امين الملك بود ، سعايت و تخريب و تضييع مىكرد .
هركس از امين الملك و شاهزادگانى كه وكيلشان امين الملك بود يأس داشت ، مستقيما كارش را به امين الشورى راجع مىكرد و فورا برحسب دلخواه او صورت مىگرفت ؛ چنانكه امير قائن حشمت الملك از حسام السلطنه دلتنگى داشت ، عريضجات محرمانه و مطالب شخصى خود را با جماز سوار از راه بيابان ما بين جندق و سمنان به تهران مىفرستاد و بلافاصله جواب مساعد مىرسيد .
بعد از اينكه ميرزا صادق امين الدوله استعفاى از كار خود داد و متهم به معيت با سيف الملوك ميرزا شد و شاه به سفر دوم سلطانيه از راه كردستان و آذربايجان رفت ، امين الملك كليهء معنى كار وزارت داخله را مداخله داشت . بعد از چندى لقب امين الدوله به او مرحمت شد و امين الشورى هم داراى لقب امين الملكى شد .
در سال 1280 با سپهسالار « 2 » ، در مخالفت و تخريب كار حسام السلطنه همدست شدند
هامش
( 2 ) - مقصود ميرزا محمد خان قاجار دولو كشيكچى باشى سپهسالار اعظم است .