تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى ) — صفحة 249

مساهمون:

ص٢٤٩
را عود دهند و گمركات هم در ادارهء سعد الملك نباشد . امين الدوله هم قبول كرد و كل گمركات به ادارهء معين الملك به رياست بيگلربيگى شد . بيگلربيگى هم خط جنوبى را به حكومت فارس واگذار كرد و ميرزا حسين خان را هم از جانب خودش در آذربايجان استقلال داد .

مقدمه چينى جهت عزل امين الدوله

اين مسئله هم مزيد خصومت ما و امين الدوله شد . حكيم الملك اين را فوز عظيم دانست و با من مسئله را به ميان آورد و قرار دادند كه او را معزول كنند و كارهاى او را تقسيم نمايند . وزارت ماليه كليتا با من و قشون با امير خان سردار و خزانه با مشير السلطنه و عدليه با ناظم الدوله و اوقاف با ميرزا عبد الرحيم خان قائم مقام و ضرابخانه و بنائى با حكيم الملك و پستخانه با مهدى خان وزير همايون آجودان مخصوص باشد و وزارت خارجه با مشير الدوله . نير الدوله هم‌چون معاون الدوله پسر فرخ خان با او همدست ، يعنى جزء اجزا او بود ، خواهش كرد كه وزارت تجارت هم با او باشد . تعيين اين ادارات را به صوابديد من قرار داده بودند و جواب و سئوال حضور شاه هم با من بود . من هم به صوابديد حكيم الملك ، تصديق مىكردم . وزارت داخله را هم حكيم الملك براى عين الدوله وعده كرده بود . از من خواسته بود كه اصرار كنم ، ولى در باطن با شاه مواضعه در آوردن امين السلطان داشتند ، اما من مطلع نبودم و مشير الدوله اطلاع داشت .

عزل امين الدوله

بعد از ترتيب اين كارها ، روز دوازدهم محرم سنهء 1316 ، همهء ماها را احضار به دربار كردند . امين الدوله هم آمده بود ، ولى خبر نداشت . آمد و رفت حضور شاه . از آنجا مراجعت كرد ، رفت بالاخانهء دربار مشغول كار شد . هرچه دوستان و محارم او گفته بودند كه كار گذشته است و حضرات در ميان باغ انتظار دادن استعفاى تو را دارند ، قبول نكرده بود . در اين بين ، شاه دستخطى نوشت كه ، شما را از خدمت صدارت معاف كرديم . حاجب الدوله دستخط را برد بالاخانه داد و امين الدوله برخاست و رفت منزلش . بعد شاه ما را خواست به اتاق برليان . من و مشير الدوله و عين الدوله و حكيم الملك و وكيل الملك وزير خلوت رفتيم آنجا . بناى صدور دستخط براى تعيين وزراء و ادارات شد . فرمودند ، حكيم الملك مأمور است امشب شما را هم ببرد منزل مشير الدوله ، آنجا به شور هم تعيين ادارات را بكنيد . شب ، من و حكيم و امير خان سردار و ناظم الدوله و قائم مقام و نير الملك ، رفتيم منزل مشير الدوله . آنجا وزارت ماليه را بانضمام دفتر براى من و وزارت خارجه را براى مشير الدوله و جنگ را براى امير خان سردار و عدليه را ناظم - الدوله ، وظايف و اوقاف را قائم مقام و ضرابخانه و بنائى را حكيم و پستخانه را آجودان مخصوص و وزارت لشگر را براى مشير الملك نوشته شد . وزارت داخله را من براى