تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى ) — صفحة 240

مساهمون:

ص٢٤٠
ولى به ملاحظهء زحمات من ، تقريبا دو ماه به قسمى در جزئى و كلى امور با من مشورت و محرميت داشت كه اسباب حسد تمام رجال ، حتى پسر و كسان خودش هم شده بود . به‌هرحال اول كارى كه كرد ، عزل آصف الدوله و نصب مرحوم ملك آرا به ايالت خراسان بود كه به توسط من شد . از قضاى اتفاقيه ، پيش از پوشيدن خلعت ، در روز سيزده عيد كه به اسبدوانى دوشان تپه رفتند و من نرفتم ، در سر سفرهء ناهار سكته كرد و مرحوم شد . بعد از فوت او ، در باب ايالت خراسان شور كرد ؛ گفتم ، يا عضد الملك يا سردار كل به پيشكارى ميرزا شفيع خان مستشار كه سابقه به معاملات آنجا دارد ، يا پيشكارى ميرزا سليمان بيان السلطنه . براى هريك از آن‌ها ، عيبى كه واقعيت داشت گفت . بعد چون من معاندت و رقابت در عمل فارس با ركن الدوله داشتم ، خواستم بىغرضى خود را مدلل بدارم ، گفتم ، مستحق اين كار ركن الدوله است . گفت ، بد حساب و مال ديوان‌خور است . گفتم ، طرف دادوستد ديوان ميرزا شفيع خان را قرار بدهيد و التزام بگيريد شاهزاده تفاوت عمل را از او دستى بگيرد و مداخله در معامله نكند . قبول كرد . فرستادم مستشار را آوردند و تفصيل را به او گفتم . همراه امين الدوله رفتيم در اندرون ركن الدوله و قرارهاى لازمه را با حضور مستشار گذاشتيم . ركن الدوله حاكم خراسان شد .

وزارت عدليه و تجارت حسين قلى خان

بعد ، وزارت عدليه و تجارت را در ازاء اين‌كه من چشم از پيشكارى آذربايجان پوشيدم ، براى من به تصديق فرمانفرما به شاه عرض كردند و گرفتند و دستخط او صادر شد . در شهر ذيقعده الحرام سنهء 1316 من به اين دو وزارت برقرار شدم . رفته رفته اسباب حسد رفقا شد . به توسط شيخ محسن خان مشير الدوله ، به امين الدوله خاطرنشان كردند كه ، نظام السلطنه مدت‌ها است داعيهء صدارت دارد و مىخواهد خود را به اين مقام برساند . حالا پهلوى شما افتاده است و طرف شور واقع شده است كه هركار خوب را به خودش و اصابت رأى خودش نسبت بدهد و اگر خبطى و سهوى واقع شود ، بگويد از من نشد . چنان كه ميرزا آقا خان در زمان صدارت مرحوم امير كبير ميرزا تقى خان كرد و به مقصد نائل شد .

دسته‌بندىها و دسايس درباريان

حضرات كاشى هم كه اصحاب خاص و طرف شور فرمانفرما بودند ، معاون الدوله محمد ابراهيم خان و مهدى خان كه آن‌وقت آجودان مخصوص بود و بعد وزير همايون لقب يافت ، به فرمانفرما حالى كردند كه نظام السلطنه پهلوى امين الدوله افتاده و مردم را به طرف او جلب مىكند و به كلى دست تو را از كارهاى دولتى كوتاه خواهد كرد . فرمانفرما هم كه در وزارت داخلهء مخبر الدوله ، عادت به مرجعيت كل و مداخل‌هاى
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى ) — صفحة 240 | حسين قلى خان نظام السلطنه مافى / معصومه مافى و منصوره اتحاديه و سيروس سعدونيان و حميد رام پيشه