محمد على بيگ داروغه
محمد على بيگ داروغه [ را ] كه نسبتى با ما از طرف مادر داشت و به زشتگوئى و بدخوئى معروف و در طهران همراهى با شرف الملك كرده و با او مراجعت نموده بود ، به منصب داروغهگى برقرار [ كردند ] و همراه ما فرستادند .
سال 1294
طاق بستان
در عشر اخير محرم سنهء 1294 از كرمانشاهان به طرف كردستان مراجعت كرديم . يك روز هم به تماشاى طاق بستان معروف [ رفتيم ] كه از آثار عجيبهء ايران است و طاق بزرگى است از سنگ تراشيدهاند ، ارتفاع طاق پنجاه الى شصت پا و عرض و طول بيست و چهار پا در طرف بالا صورت خسرو و شيرين و پادشاه روم ، زير آن مجلس صورت خسرو سوار اسب ، و در جنبين طاق شكارگاه و غيره ، در نهايت امتياز حجارى كردهاند . شرح آن مفصلا در تواريخ بخصوص « آثار عجم » فرصت ضبط و درج است « 1 » . چشمهء آبى از زير اين ايوان جارى است . باصفاتر از اين مكان كمتر ديده مىشود .
عماديه
به طاق بستان نرسيده كنار رودخانهء قراسو « عماديه » است كه امامقلى ميرزاى عماد الدوله بناى آن را از سطح رودخانه برداشته ، چهار طبقه و پشت اين بنا باغات و عمارات اندرونى و بيرونى و لوازم يك نفر سلطان را در نهايت سليقه ساخته كه در طهران ، بلكه در ايران چنين باغ و بنائى نيست ، علاوه بر هوا و صفا شنيدهام حالا به كلى خراب و منهدم شده . در صورتىكه آن اوقات در حقيقت مثل دستهء گل بود .
استقبال پنج هزار نفره
بارى اصرار داشتيم قبل از وقت كسى نفهمد مراجعت كردهايم ، معهذا نشد . كنار
هامش
( 1 ) . اشتباه كرده است ، آثار عجم وصف ابنيهء فارس است .