الْمُنْكَرِ
« 1 » همانا نماز از اعمال زشت و بد مانع مىشود )
در ادامه مىفرمايد : آنها در نمازشان مداومت دارند ، چون كمال اثر عمل فقط بوسيله تداوم حاصل مىشود ، نه با سهل انگارى و تنبلى ، و كسى كه نماز خوان باشد داراى اطمينان نفس و آرامشى مىگردد و خود را به تمامه در اختيار و تحت تسلّط پروردگارش مىبيند و لذا وقتى شرّى به او مىرسد مىگويد : اين امر بر من آسان است ، چون نزول اين امر تحت نظارت پروردگارم بوده است .
و نيز اين افراد استثناء شده در اموالشان حقّى معيّن براى درخواست كنندهء فقير و نيز محروم آبرومندى كه درخواست نمىكند قرار مىدهند و اين حقّ معلوم ( زكات ) نيست ، بلكه مطلق انفاق در راه خداست .
و نيز اين افراد ، روز قيامت و روز جزا را عملا تصديق مىكنند و مراقب نفوسشان هستند كه مبادا از ذكر خدا غافل شود و هر عملى كه با آن مواجه مىشوند آن چيزى را كه خدا دوست مىدارد و اراده نموده انجام مىدهند و هر عملى را كه خدا آن را نمىپسندد ترك مىكنند ، در نتيجه روش زندگى آنها مانند روش كسانيست كه به رأى العين مىبينند و يقين دارند كه هر عملى كه بجا مىآورند به زودى بواسطهء آن محاسبه و جزا داده مىشوند ، چنانچه عمل خير باشد به جزاى خير و اگر عمل شرّ باشد به عقوبت و عذاب .
و نيز آنها از عذاب پروردگارشان خائف و هراسانند ، در نتيجه از محارم الهى پرهيز مىكنند و در راه خدا جهاد مىنمايند و در اعمال صالحه مداومت دارند و با اينحال اعتمادى به اعمال خود ندارند و خود را ايمن از عذاب الهى نمىدانند ، چون ايمنى از عذاب با خوف و اشفاق نمىسازد .
در ادامه مىفرمايد : عذاب پروردگارت غير مأمون است ، يعنى هيچ كس نمىتواند نسبت به عذاب خدا خود را ايمن بداند ، چون اولا ) : هيچ چيز به جز اطاعت درونى نمىتواند انسان را از عذاب نجات دهد ، ثانيا ) : اطمينانى هم به نفس و درون انسان
هامش
( 1 ) . سورهء عنكبوت ، آيه 45 .