سوره قلم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
غرض سوره : تسليّت و دلخوش نمودن رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم از جهت تهمتهاى ناروايى كه مشركان به آنحضرت نسبت مىدادند و نيز امر نمودن آنحضرت به شكر و عدم سازش و مداهنهء با آنان و صبر نمودن در برابر حكم پروردگار .
( 1 )
( ن وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ )
: ( نون ، سوگند به قلم و آنچه مىنويسند )
( ن ) از حروف مقطّعه و رموز قرآنست كه گفته شده اشاره به نصرت خداست .
( قلم ) وسيلهء نوشتن و ( سطر ) صفى از كلمات نوشته شده است .
مىفرمايد : قسم به قلم و آنچه با آن مىنويسند ، و اين امر از بزرگترين نعمتهاى الهى است كه موجب حفظ معارف بشرى مىشود .
البته بعضى مفسرين « 1 » مراد از قلم را قلم اعلى يا قلم آفرينش دانسته و ( ما يسطرون ) را به اعمالى كه فرشتگان كرام الكاتبين مىنويسند تفسير نمودهاند و بعضى ديگر آن را به لوح محفوظ تعبير كردهاند .
( 2 )
( ما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍ )
: ( كه تو به خاطر لطف و نعمت پروردگارت ، ديوانه نيستى )
( 3 )
( وَ إِنَّ لَكَ لَأَجْراً غَيْرَ مَمْنُونٍ )
: ( و براى تو اجرى غير منقطع و بىمنّت است )
هامش
( 1 ) . تفسير فخر رازى ، جلد 30 .