( 17 ) ( أَمْ أَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّماءِ أَنْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً فَسَتَعْلَمُونَ كَيْفَ نَذِيرِ ) : ( آيا ايمن هستيد از اينكه آنها كه در آسمانند سنگ پارهها را بر سرتان ببارند ، و به زودى خواهيد فهميد كه تهديد چگونه است ) مىخواهد بفرمايد چگونه با خاطر جمع و خيال آسوده به ربوبيّت خداى متعال كفر ورزيدهايد و چه ايمنى از ملائكه ساكن آسمان و موكّل بر امور عالم داريد ، از اينكه زمين را زير پايتان بشكافند و شما را به امر خدا در زمين پنهان سازند ، در حالى كه زمين همچنان متزلزل و مضطرب بوده و چون گهواره در حركت باشد ؟ البته بعضى مفسران « 1 » ، ( مَنْ فِي السَّماءِ ) را به خداى سبحان تفسير كردهاند و گفتهاند هر چند خدا در مكان نمىگنجد ، امّا سلطنت و تدبير امور الهى در آسمان است . در ادامه مىفرمايد : و يا ايمن هستيد از اينكه ملائكه آسمان باد سنگآور و باران ريگدار بر شما بفرستند ( همانطور كه بر قوم لوط فرستادند ) ؟ پس به زودى خواهيد فهميد كه معناى انذار چيست ، امنيّت از عذاب يعنى چه ؟ ( و هميشه از گذشتههاى دور شنيده شده كه هنگام نزول بلا غنى و فقير ، يا قوى و ضعيف با هم گرفتار مىشوند و همانطور كه در فارسى گفته شده خشك و تر با هم مىسوزند ) « 2 » . ( 18 ) ( وَ لَقَدْ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَكَيْفَ كانَ نَكِيرِ ) : ( و به تحقيق افراد قبل از اينها نيز تكذيب كردند ، پس عقوبت و انكار من نسبت به آنها چگونه بود ؟ ) ( نكير ) يعنى عقوبت و دگرگون شدن نعمت و يا انكار . مىفرمايد : امّتهاى منقرض گذشته ، آيات را تكذيب كردند ، پس عقوبت من و تغيير نعمت من نسبت به آنها چگونه بود و يا انكار من نسبت به آنها چگونه بود ؟ و البته در زلزلهها و ساير بلاياى عمومى نشانههايى براى گروهى كه تفكّر نمايند وجود دارد . ( 19 ) ( أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صافَّاتٍ وَ يَقْبِضْنَ ما يُمْسِكُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمنُ إِنَّهُ
ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ٤ — صفحة 602
مساهمون: فاطمه مشايخ
ص٦٠٢
هامش
( 1 ) . تفسير مجمع البيان جلد 10 .
( 2 ) . اين قسمت از كمال مصطفى شاكر است .